Yay aylarında havanın həddindən artıq isti keçməsi orqanizm üçün ciddi təhlükə yarada bilər. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bədən temperaturu qısa müddətdə kritik həddə yüksələ və istilik vurması həyati təhlükəyə səbəb ola bilər.
Lent.az xəbər verir ki, belə hallarda düzgün ilk yardım göstərilməsi ağır fəsadların qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.
Alına qoyulan soyuq kompres həmişə effektiv olmur
Bir çox insan ilk olaraq yaş dəsmalı alnına qoyur. Lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu üsul bədəni sürətlə soyutmaq üçün ən effektiv variant hesab edilmir. Bədən temperaturunu daha tez aşağı salmaq üçün buz və ya soyuq kompres iri qan damarlarının dəriyə daha yaxın yerləşdiyi nahiyələrə tətbiq edilməlidir. Bunlara boyun, qoltuqaltı və qasıq nahiyəsi daxildir. Bu bölgələrdən keçən qanın daha sürətli soyuması ümumi bədən temperaturunun enməsinə kömək edir.
İstilik tükənməsinin ilk əlamətləri
Orqanizmin həddindən artıq qızması adətən susuzlaşma və tərlə birlikdə mineral duzların itirilməsi nəticəsində baş verir. Bu vəziyyət uzun müddət günəş altında qalmaq, ağır fiziki əmək və ya intensiv idman zamanı yarana bilər.
İlk əlamətlər bunlardır:
güclü tərləmə;
soyuq və nəm dəri;
baş ağrısı;
ürəkbulanma;
qarın və ya ayaq əzələlərində qəfil qıcolmalar.
Bu simptomlar yarandıqda dərhal kölgə və ya sərin yerə keçmək, su içmək və bir neçə gün fiziki yüklənmədən uzaq durmaq tövsiyə olunur.
İnsana necə kömək etmək lazımdır?
İstilikdən halı pisləşən şəxs dərhal sərin yerə aparılmalıdır. Onun sıx geyimləri boşaldılmalı, ayaqları bir qədər yuxarı qaldırılmalı və kiçik qurtumlarla su içirilməlidir. Eyni zamanda boyun, qoltuqaltı və qasıq nahiyəsinə soyuq kompres qoymaq faydalıdır.
Mütəxəssislər buzun birbaşa dəriyə qoyulmamasını tövsiyə edirlər. Çünki bu, damarların kəskin daralmasına səbəb ola bilər, nəticədə orqanizm istiliyi daha çətin xaric edər və dəridə soyuq zədələnməsi yarana bilər. Buna görə də buz mütləq parçaya bükülərək istifadə olunmalıdır.
Hansı içkilər faydalıdır?
Belə vəziyyətdə ən uyğun seçim adi su və ya elektrolit tərkibli rehidratasiya məhlullarıdır. Qəhvə və spirtli içkilər isə qətiyyən tövsiyə edilmir. Onlar orqanizmin daha çox maye itirməsinə səbəb olaraq susuzlaşmanı sürətləndirə bilər.
İstilik vurması cəmi 30-60 dəqiqəyə baş verə bilər
Mütəxəssislər bildirirlər ki, istilik vurmasının inkişafı üçün uzun saatlar tələb olunmur. Xüsusilə uşaqlarda, yaşlı insanlarda və xroniki xəstəlikləri olan şəxslərdə bu vəziyyət cəmi 30-60 dəqiqə ərzində yarana bilər. Əgər zərərçəkən huşunu itirirsə, sayıqlayırsa və ya qıcolmalar keçirirsə, dərhal təcili tibbi yardım çağırmaq lazımdır. Həkimlər gələnə qədər isə bədənin soyudulması dayandırılmamalıdır.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
