İtlərin hansı yaşdan etibarən qoca hesab oluna biləcəyi onların cinsindən asılı olaraq ciddi şəkildə dəyişir. Alimlərin apardığı araşdırma bəzi it cinslərində qocalıq əlamətlərinin digərlərinə nisbətən daha erkən qeydə alındığını göstərib.
Lent.az xəbər verir ki, Liverpul Universiteti və Eötvös Lorand Universitetinin tədqiqatçıları itlərin yaşlanması ilə bağlı 1000 baytarlıq müraciətini araşdırıblar.
Onlardan 832-si yaşlı itlərlə bağlı olub. Araşdırmanın nəticələri “Journal of Small Animal Practice” jurnalında dərc edilib.
Tədqiqat göstərib ki, baytarların “yaşlı”, “qoca” və ya “geriatrik” kimi qiymətləndirdiyi itlərin 95 faizinin yaşı 7,25-dən yuxarı olub. Bununla belə, araşdırmadakı yaşlı itlərin orta göstəricisi deyil, median yaşı 12,5 il təşkil edib. Yəni bütün itlər üçün qocalığın məhz 7 yaşdan başladığını demək düzgün deyil.
Hansı itlər daha gec qocalır?
Araşdırma itlərin cinsinə görə ciddi fərqlərin olduğunu ortaya çıxarıb.
Cek Rassel teryerlərində baytarların iti yaşlı hesab etdiyi median yaş 14,1 il, qarışıq cinsli itlərdə 13,2 il, border-kollilərdə 12,7 il, springer-spaniellərdə 12,5 il, labrador retriverlərdə isə təxminən 12,1 il olub.
Koker-spaniellər isə araşdırılan əsas cinslər arasında daha erkən yaşda qoca kimi qiymətləndirilib. Onlarda bu göstərici 11,7 il təşkil edib. İtin cinsiyyətinin qocalığın qeydə alındığı yaşa əhəmiyyətli təsiri müəyyən edilməyib.
Yaşlı itlərdə ən çox hansı problemlər yaranır?
Araşdırma zamanı yaşlı itlərdə ən çox rast gəlinən sağlamlıq problemləri də müəyyənləşdirilib.
İtlərin 35 faizində çəki ilə bağlı problemlər, o cümlədən artıq çəki, arıqlama və ya normadan aşağı çəki qeydə alınıb.
Təxminən 33 faizində dayaq-hərəkət sistemi problemləri, sərtlik və hərəkət qabiliyyətinin azalması müşahidə edilib.
31 faizində diş və ağız boşluğu xəstəlikləri, 28 faizində dəri problemləri, 22 faizində isə həzm sistemi ilə bağlı narahatlıqlar aşkarlanıb.
Maraqlıdır ki, koker-spaniellərdə yaşlı dövrdə diş problemlərinin yaranma ehtimalı qarışıq cinsli itlərlə müqayisədə təxminən 2,7 dəfə yüksək olub.
Yaşlanan itə necə qulluq etmək lazımdır?
Mütəxəssislər yaşlı itlərin müntəzəm olaraq baytar müayinəsindən keçirilməsini tövsiyə edirlər. Heyvanın çəkisində, hərəkətində, iştahında, davranışında və ağız sağlamlığında yaranan dəyişikliklərə diqqət yetirmək vacibdir.
Fiziki aktivlik də tam dayandırılmamalıdır. Lakin məşqlər itin yaşına və sağlamlıq vəziyyətinə uyğunlaşdırılmalıdır. Normal çəkinin qorunması oynaqlara düşən yükü azaltmağa kömək edir.
Yaş artdıqca bəzi itlərdə görmə və eşitmə zəifləyə, həmçinin davranış və yaddaşla bağlı dəyişikliklər yarana bilər. Buna görə sahiblərin “sadəcə qocalıb” deyərək yeni simptomları görməzdən gəlməməsi və şübhəli dəyişikliklər zamanı baytara müraciət etməsi məsləhətdir. Liverpul Universitetinin tədqiqatçıları da erkən aşkarlanmanın yaşlı itlərin sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynadığını vurğulayırlar