Balansdan pullar çıxır, xəbərimiz olmur – Telefonlarımızdakı gizli  abunəlik tələsi
22 noyabr 2026 15:47 (UTC +04:00)

Balansdan pullar çıxır, xəbərimiz olmur – Telefonlarımızdakı gizli abunəlik tələsi

0

Telefonunuza 10 manat yükləyirsiniz. Nə uzun-uzadı danışırsınız, nə də internetdən çox istifadə edirsiniz. Amma bir neçə gündən sonra balansınızı yoxlayanda gözlərinizə inanmırsınız. Pulun bir hissəsi yoxa çıxıb. Operatorla əlaqə saxlayanda isə gözlənilməz cavab eşidirsiniz: “Siz ödənişli xidmətə abunə olmusunuz”. Hansı xidmətə? Nə vaxt? Necə? Ən əsası, niyə bundan xəbəriniz yoxdur?

Bu suallar təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrində mobil rabitə istifadəçilərini narahat edir. Kiçik məbləğlərin mütəmadi silinməsi bəzən aylarla diqqətdən kənarda qalır. İnsanlar isə yalnız balanslarını yoxlayanda və ya ödəniş tarixçəsinə baxanda istifadə etmədikləri xidmətlərə pul ödədiklərini öyrənirlər.

Lent.az-ın əməkdaşının bu mövzu ilə bağlı araşdırmasını təqdim edirik:

Azərbaycanda vətəndaşlar nədən şikayətlənirlər?

Ölkəmizdə mobil operatorların ödənişli xidmətləri ilə bağlı şikayətlər zaman-zaman gündəmə gəlir. Xüsusilə hava proqnozu, bürclər, əyləncə, dil öyrənmə və digər məlumat xidmətlərinə qoşulma halları müzakirə olunur.

Sosial mediada insanlar iddia edir ki, onların balansından gündəlik 10–15 qəpik tutulur.

Məlumolur ki, vətəndaşın anasının nömrəsində hava proqnozu xidməti öz-özünə aktivləşib. Onun sözlərinə görə, uzun müddət ərzində təxminən 30 manat silinib.

Başqa bir şikayətçi isə qeyd edir ki, atasının telefonunda xəbərsiz şəkildə dil öyrənmə xidməti aktivləşdirilib və balansdan gündəlik ödənişlər tutulub.

Son şikayətlərdən biri də budur ki, mobil tətbiqdə abunəliyi dayandırmaq düyməsi işləmir. Yəni aktiv deyil. Nəticədə xidmət yenilənərək balansdan pul tutulur.

Bu məlumatlar vətəndaşların iddialarına əsaslanır. Onlar bütün mobil operatorlarda belə halların sistemli şəkildə baş verdiyini sübut etmir. Bununla belə, oxşar şikayətlər mühüm sual yaradır: abunəçi xidmətə qoşulduğunu həqiqətən anlayırmı?

Bir toxunuş necə pullu abunəliyə çevrilir?

Bəzən telefonun ekranında hava proqnozu, oyun, musiqi və ya digər xidmət barədə bildiriş görünür. İstifadəçi maraqlandığı üçün düyməyə toxunur, lakin bunun ödənişli abunəliyə səbəb ola biləcəyini nəzərdən qaçırır.

Digər hallarda pulsuz sınaq müddəti başa çatdıqdan sonra xidmət avtomatik ödənişli rejimə keçir. İstifadəçi isə sınaq müddətini unutduğu üçün pul tutulması davam edir.

ABŞ Federal Ticarət Komissiyası belə hallarla bağlı istehlakçıları xəbərdar edir. Qurumun məlumatına görə, bəzi şirkətlər ödəniş şərtlərini kifayət qədər aydın göstərmir, əvvəlcədən işarələnmiş seçimlərdən istifadə edir və abunəlikdən çıxma prosesini çətinləşdirirlər.

Bu üsullar beynəlxalq təcrübədə aldadıcı interfeys dizaynı kimi tanınır. Məqsəd istifadəçinin diqqətsizliyindən və ya çaşqınlığından yararlanaraq onu istəmədiyi ödənişə yönəltmək ola bilər.

Gündə 20 qəpik – ildə 73 manat

Problemin ən maraqlı tərəfi məbləğlərin kiçik olmasıdır. Məsələn, gündəlik 20 qəpik ilk baxışda ciddi xərc təsiri bağışlamır. Amma bir ayda 6 manat, bir ildə isə 73 manat edir.

Əgər bir nəfərin telefonunda belə üç xidmət aktivdirsə, illik xərc 219 manata çata bilər.

Bu, konkret operatorun tarifinə deyil, gündəlik kiçik ödənişlərin necə toplandığını göstərən hesablama nümunəsidir.

Əsas təhlükə də elə buradadır. İnsan böyük məbləğin birdəfəlik çıxılmasını dərhal hiss edir. Kiçik məbləğlərin davamlı silinməsi isə çox vaxt diqqətdən yayınır.

Pulun hara getdiyini necə öyrənmək olar?

İlk növbədə mobil operatorun tətbiqində aktiv xidmətlər və abunəliklər bölməsini yoxlamaq lazımdır. Balansdan tutulmaların tarixçəsini tələb etmək də vacibdir.

 

İstifadəçi tanımadığı xidmət aşkar edərsə, onun nə vaxt və hansı üsulla aktivləşdirildiyini operatordan soruşmalıdır. Razılıq verilmədiyini düşünürsə, ödənişin əsaslandırılmasını və vəsaitin qaytarılmasını yazılı şəkildə tələb edə bilər.

Abunəliyi dayandırmaqla yanaşı, gələcəkdə oxşar ödənişlərin qarşısını almaq üçün əlavə pullu xidmətlərin məhdudlaşdırılması imkanını da öyrənmək məqsədəuyğundur.

Mobil balansdan tutulan ödənişlə bank kartından çıxılan abunəlik haqqını da fərqləndirmək lazımdır. Kartla bağlı hallarda bankın tətbiqindən təkrarlanan ödənişləri yoxlamaq və mübahisəli əməliyyat barədə banka müraciət etmək mümkündür.

Əsas sual: Razılıq haradadır?

Müasir texnologiyalar insan həyatını asanlaşdırmalıdır. Ancaq istifadəçi xəbərsiz olduğu xidmətə görə pul ödəyirsə, burada şəffaflıq problemi ortaya çıxır.

Əslində, mübahisə təkcə 10 və ya 20 qəpikdən getmir. Söhbət vətəndaşın öz vəsaitinə nəzarət etmək hüququndan gedir.

Hər bir ödənişli xidmətin qiyməti, müddəti və dayandırılma qaydası istifadəçiyə əvvəlcədən aydın göstərilməlidir. Xidmətə qoşulmaq nə qədər asandırsa, ondan çıxmaq da bir o qədər sadə olmalıdır.

Çünki telefon balansı sehrli pul kisəsi deyil. Ora qoyulan vəsaitin hara xərcləndiyini bilmək hər bir abunəçinin haqqıdır.

Ən vacib sual isə hələ də açıq qalır: İstifadəçinin həqiqətən razılıq verdiyi necə sübut olunur və həmin razılıq olmadan tutulan pulların geri qaytarılmasına kim cavabdehdir?

1 2 3 4 5 İDMAN XƏBƏRLƏRİ
0
# 172

Oxşar yazılar