Qara dəniz kommersiya gəmiçiliyi üçün dünyanın ən ölümcül nöqtəsinə çevrilib.
Lent.az bildirir ki, “Financial Times” qəzetinin dəniz təhlükəsizliyi şirkəti Ambrey və Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının məlumatlarına istinadən verdiyi məlumata görə, 2026-cı ilin əvvəlindən bəri gəmilərə 570-dən çox hücum olub və nəticədə ən azı 40 dənizçi həlak olub.
Vəziyyət yay aylarında kəskin pisləşib. İyuldan sentyabr ayına qədər 387 gəmiyə hücum edilib ki, bu da əvvəlki rübdəkindən beş dəfədən çoxdur. Bunlardan bəziləri limanların atəşə tutulması nəticəsində zədələnib. Üçüncü rübdə Qara dənizdə gündə orta hesabla dörddən çox gəmiyə hücum olub. “Ambrey”in qiymətləndirməsinə görə, Rusiya son 45 gündə bu cür hücumların təxminən 90 faizini həyata keçirib.
Taxıl və neft təchizatı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən Qara dəniz bölgəsi Fars körfəzindən daha təhlükəli hala gəlib: orada gəmilərə edilən hücumların sayı altı dəfədən çoxdur. Hörmüz boğazında eyni dövrdə 24 dənizçi həlak olub. Qara dənizdə ən son hücuma məruz qalanlardan biri heyəti ukraynalı və azərbaycanlılardan ibarət olan "Khoryv" adlı yük gəmisi olub.
Oktyabrın 3-də Rumıniya sahilləri yaxınlığında gəmidə yanğın baş verib və nəticədə gəmi batıb. Bir dənizçi ölüb, üç nəfər isə itkin düşüb. Rumıniya prezidenti iddia edib ki, Rusiya yük gəmisini dronla vurub.
Oktyabrın 6-da Bolqarıstan sahillərində "Alfa Watan" yükdaşıyan gəmisi batıb. On dənizçi itkin düşüb.
Oktyabrın 13-də HS Dignity pilotsuz təyyarənin zərbəsindən sonra Bolqarıstanın eksklüziv iqtisadi zonasında batıb. Daha 11 nəfər itkin düşüb. "Able" və "Chelsea-3" yükdaşıyan gəmiləri də zədələnib.
Oktyabrın 15-də Rumıniya sahillərində "Wine Trader" və "Yara J." tankerləri yanğına məruz qalıb. "Wide Trader" şirkətinin yeddi dənizçisi itkin düşüb. "Ambrey" şirkətinin baş analitiki Tomaş Aleksa bildirib ki, zərbələr Ukrayna taxılını daşıyan gəmiləri hədəfə alıb. Bolqarıstan gəmiçilik agentliyinin sahibi Todor Georgiyev xəbərdarlıq edib ki, Qara dəniz ticarət gəmiçiliyi üçün "ölü zona"ya çevrilə bilər.
Artan təhlükə artıq Ukrayna limanlarında gəmiçilik trafikinin azalmasına səbəb olub. TIS-in məlumatına görə, Böyük Odessa limanları sentyabr ayında iyul ayında təxminən 400 gəmi ilə müqayisədə 10-dan az gəmi qəbul edib. Ukrayna Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi bildirib ki, dəniz yolu ilə kənd təsərrüfatı ixracatı avqust ayında 1,4 milyon tona düşüb ki, bu da müharibədən əvvəlki səviyyə ilə müqayisədə təxminən 75 faiz təşkil edir. Qara dəniz və Azov dənizi limanları vasitəsilə Rusiya taxıl daşınması eyni ayda əvvəlki ilə nisbətən altı dəfə azalıb.
Məlumata görə, gəmiçilik şirkətləri hazırda Rumıniya sahillərindəki Sulina lövbər salma məntəqəsindəki ticarət əməliyyatlarını yenidən nəzərdən keçirirlər.
Hücumlar səbəbindən Qara dənizdə müharibə riski sığortası gəminin gövdə dəyərinin 15 faizinə çata bilər və Fars körfəzindəkindən təxminən iki dəfə baha başa gəlir. Nəticə etibarilə, daşıyıcılar ya bölgədəki əməliyyatlardan imtina edir, ya da köhnə gəmilərdən istifadə etməklə xərcləri azaltmağa çalışırlar. Bəzilərinin yaşı 50 ilə qədərdir və texniki vəziyyəti qeyri-qənaətbəxş hesab olunur.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
