Uşağı məktəbdən götürüb evə gətirir və “Tez dərslərini hazırla, yoxsa axşam çatdırmayacaqsan” deyirsiniz. O, dəftərin qarşısında oturur, amma yarım saat sonra diqqətinin telefonda olduğunu görürsünüz. Tanış vəziyyətdir? Bunun səbəbi həmişə tənbəllik olmaya bilər.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, məktəbdə keçirilən uzun saatlardan sonra uşağın beyni yorulur. Buna görə də mütəxəssislər ev tapşırıqlarına başlamazdan əvvəl uşağa istirahət və fiziki aktivlik üçün vaxt verməyin faydalı ola biləcəyini bildirirlər.
Məktəbdən sonra beyin niyə yorulur?
Məktəb yalnız yeni biliklərin öyrənildiyi yer deyil. Uşaq gün ərzində 5-6 saat diqqətini cəmləməli, müxtəlif tapşırıqları yerinə yetirməli, müəllimlərin tələblərinə əməl etməli və sinif yoldaşları ilə ünsiyyətdə olmalıdır. Bütün bunlar günün sonunda zehni yorğubaşlnluğa səbəb ola bilər.
Uşaq evə gəldikdə dərhal növbəti zehni fəaliyyətə ev tapşırıqlarına keçməkdə çətinlik çəkə bilər. Belə vəziyyətdə diqqəti cəmləmək və yeni məlumatları yadda saxlamaq daha çətin olur. Nəticədə normalda daha qısa müddətdə həll edilə biləcək tapşırıq xeyli vaxt apara bilər.
Gəzinti uşağa necə təsir edir?
Fiziki aktivlik sadəcə uşağın qaçıb oynaması demək deyil. Hərəkət zehni fəaliyyətdən sonra fərqli bir fəaliyyət növünə keçməyə imkan verir. Gəzinti və fiziki hərəkətdən sonra uşaqların diqqətini toplaması, məlumatı mənimsəməsi və tapşırıqları yerinə yetirməsi daha asan ola bilər. Buna görə “əvvəl dərs, sonra oyun” qaydası hər uşaq üçün ən yaxşı seçim olmaya bilər. Bəzi hallarda əvvəlcə hərəkət etmək, daha sonra isə dərsə başlamaq daha səmərəli nəticə verə bilər.
Gəzinti vaxt itkisi deyil
Valideynlər çox vaxt uşağın əvvəlcə gəzintiyə çıxacağı halda ev tapşırıqlarını çatdırmayacağından narahat olurlar. Lakin məktəbdən sonra qısa fasilə uşağın dərsə daha hazırlıqlı başlamasına kömək edə bilər.
Uşaq istirahət etdikdən və hərəkət etdikdən sonra daha az yayına, iş rejiminə daha tez keçə və tapşırıqları daha diqqətlə yerinə yetirə bilər. Bu baxımdan gəzintiyə sərf edilən vaxt həmişə vaxt itkisi kimi qiymətləndirilməməlidir.
Ən çox edilən səhv
Valideynlərin yol verdiyi səhvlərdən biri uşağı məktəbdən evə gələn kimi dərs masasının arxasına əyləşdirməkdir. Yorğun uşaq kitabdakı mətni oxusa belə, onu anlamaqda və yadda saxlamaqda çətinlik çəkə bilər. Digər səhv isə gəzintini telefon, planşet və ya televizorla əvəz etməkdir.
Ekran qarşısında vaxt keçirmək fiziki aktivliyi əvəz etmir. Açıq havada gəzmək, qaçmaq, velosiped sürmək və topla oynamaq uşağın həm hərəkət etməsinə, həm də məktəb mühitindən uzaqlaşaraq dincəlməsinə şərait yaradır.
Gəzinti nə qədər davam etməlidir?
Məqalədə ev tapşırıqlarından əvvəl təxminən 30-45 dəqiqə aktiv hərəkət etmək tövsiyə olunur. Uşaq bu müddətdə qaça, oynaya, velosiped sürə və ya digər fiziki fəaliyyətlə məşğul ola bilər. Vaxt azdırsa, 15-20 dəqiqəlik sürətli gəzinti və ya həyətdə aktiv oyun da faydalı seçim ola bilər. Əsas məqsəd uşağın məktəbdən dərhal sonra yenidən masa arxasına keçməməsi, zehni fəaliyyətdən fiziki fəaliyyətə keçərək müəyyən qədər dincəlməsidir.
Məktəbdən sonra hansı ardıcıllıq daha yaxşıdır?
Uşaq evə gəldikdən sonra bir qədər istirahət edə, yemək yeyə və açıq havada vaxt keçirə bilər. Bundan sonra ev tapşırıqlarına başlamaq onun diqqətini daha rahat cəmləməsinə kömək edə bilər. Hər uşağın ehtiyacı və gündəlik rejimi fərqli olduğundan uyğun fasilənin müddəti də dəyişə bilər.
Əsas məsələ uşağın yorğunluğunu nəzərə almaq və məktəbdən dərhal sonra onu uzunmüddətli zehni fəaliyyətə məcbur etməməkdir. Belə yanaşma ev tapşırıqlarının daha sakit şəraitdə yerinə yetirilməsinə və uşağın dərslə bağlı əlavə stress yaşamamasına kömək edə bilər.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
