Bir çox insan gecə yuxuda danışır və bunu heç hiss etmir. Əksər hallarda bu, təhlükəli sayılmır, lakin danışıq epizodları tez-tez və ya çox intensiv olarsa, yuxu pozuntusu, yuxusuzluq və ya psixoloji problemlərin əlaməti ola bilər.
Bu barədə Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir.
Yuxuda danışmağın əlamətləri
Yuxuda danışmaq yuxunun istənilən mərhələsində baş verə bilər. Xüsusilə sürətli yuxu fazasında (REM) beyin fəaliyyəti artır. Bu mərhələdə gözlər sürətlə hərəkət edir, nəfəsalma və ürək döyüntüsü sürətlənir, eyni zamanda yuxular görülür. Yuxuda danışan insanlar bəzən söyüş söyə, qışqıra, gülə və ya pıçıldaya da bilirlər.
Yuxuda danışma epizodları çox vaxt 3–10 saniyə davam edən qısa anlar şəklində olur. Bəzi insanlar isə bunu xroniki şəkildə, yəni davamlı olaraq və ya müəyyən dövrlərdə təkrarlanan formada yaşayırlar.
Belə hallar baş verdikdə, insan çox zaman yuxuda danışdığını xatırlamır.
İnsanlar niyə yuxuda danışır?
Yuxuda danışmağın dəqiq səbəbi hələ tam öyrənilməyib. Lakin Parkinson xəstəliyi, posttravmatik stress pozuntusu və davranış pozuntusu olan insanlarda yuxuda danışma hallarının daha tez-tez müşahidə olunduğu bildirilir.
Yuxuda danışmaq emosional və fiziki səbəblərlə də yarana bilər. Məsələn, narahatlıq və ya stress bu vəziyyəti tətikləyə bilər. Yuxunun keyfiyyətini pisləşdirən xəstəliklər və maddələr də yuxuda danışmağa səbəb ola bilər. Xüsusilə aşağıdakılar qeyd olunur:
alkoqol və narkotik istifadəsi, psixi sağlamlıq pozuntuları (narahatlıq, depressiya, posttravmatik stress pozuntusu), yuxusuzluq və ya yuxuya getməkdə çətinlik və yuxu çatışmazlığı.
Mütəxəssislər əlavə edirlər ki, yuxuda danışmaq çox vaxt irsi xarakter daşıyır və genetik amillərlə bağlı ola bilər. Uşaqlar və yeniyetmələrdə bu hal daha çox rast gəlinir.
Yuxuda danışmaq adətən zərərsizdir, lakin bəzi hallarda yuxu problemlərinə səbəb ola və müalicə tələb edən daha ciddi bir vəziyyətin əlaməti kimi qiymətləndirilə bilər.
Bundan başqa, bu hal həyat yoldaşının və ya ailə üzvlərinin yuxusunu poza bilər. Hətta bəzi hallarda onların yuxusuzluq yaşamasına belə gətirib çıxara bilər.
Kömək edə biləcək tövsiyələr
Yuxuda danışmağı tam dayandıran sadə və dəqiq təsdiqlənmiş bir üsul yoxdur. Lakin yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq bu epizodların azalmasına kömək edə bilər.
Yuxunu yaxşılaşdırmaq üçün tövsiyə olunan üsullar:
hər gecə eyni saatda yatmaq, hər səhər eyni saatda oyanmaq, qaranlıq, sərin və sakit otaqda yatmaq, telefon və digər elektron cihazların yaydığı mavi işıqdan uzaq durmaq, gün ərzində kofeini məhdudlaşdırmaq və ya tam dayandırmaq, gün ərzində fiziki aktiv olmaq.
Əgər partnyorunuz yuxuda danışırsa, qulaq tıxaclarından və ya səsboğucu qulaqlıqlardan istifadə etməyə cəhd edə bilərsiniz.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
