Banan tərkibindəki yüksək kalium miqdarı sayəsində qan təzyiqinə müsbət təsir göstərə bilər. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu meyvənin faydası insanın sağlamlıq vəziyyətindən və orqanizmin fərdi ehtiyaclarından asılıdır.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bir orta ölçülü bananın tərkibində təxminən 422 milliqram kalium var. Bu mineral əzələlərin normal fəaliyyətinə, sinir sisteminin işinə, ürək ritminin tənzimlənməsinə və hüceyrələrin qida maddələri ilə təmin olunmasına kömək edir. Kaliumun ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri isə arterial təzyiqə müsbət təsir göstərməsidir.
Banan qan təzyiqini necə aşağı sala bilər?
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, yüksək qan təzyiqinin yaranmasına səbəb olan amillərdən biri həddindən artıq duz qəbuludur. Duzun tərkibindəki natriumun orqanizmdə çoxalması arterial təzyiqin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bu zaman ürək və qan damarları daha böyük yüklə işləməli olur.
Uzun müddət davam edən yüksək qan təzyiqi ürək xəstəlikləri, insult və böyrək problemləri riskini artırır. Kalium isə orqanizmdən artıq natriumun sidik vasitəsilə xaric edilməsinə kömək edir. Eyni zamanda, qan damarlarının divarlarının rahatlamasına şərait yaradır.
Amerika Ürək Assosiasiyasının məlumatına görə, bu iki təsir birlikdə arterial təzyiqin aşağı düşməsinə kömək edə bilər. Çoxsaylı elmi araşdırmalar kalium qəbulunun artırılması ilə bəzi insanlarda qan təzyiqinin azalması arasında əlaqə olduğunu göstərib.
Bununla belə, bananın birbaşa hipertoniya üzərində təsirini araşdıran tədqiqatların sayı nisbətən azdır. 2024-cü ildə aparılan araşdırmada alma və bananı daha çox istehlak edən yüksək qan təzyiqli insanlarda ölüm riskinin daha aşağı olduğu müəyyən edilib.
Siçovullar üzərində aparılan başqa bir tədqiqat isə bananın hipertoniya və diabetin bəzi mənfi təsirlərini zəiflədə biləcəyini göstərib. Lakin mütəxəssislər vurğulayırlar ki, banan yüksək qan təzyiqinin müalicəsi üçün dərman vasitələrini əvəz edə bilməz.
Kimlər bananı çox yeməməlidir?
Banan faydalı meyvə olsa da, bəzi insanlar onun qəbulunda diqqətli olmalıdırlar. Xüsusilə xroniki böyrək xəstəliyi olan şəxslər kaliumla zəngin məhsullardan həddindən artıq istifadə etməməlidirlər.
ABŞ Milli Böyrək Fondunun məlumatına görə, böyrəklərin fəaliyyəti zəiflədikdə kalium qanda toplana bilər. Bu vəziyyət hiperkalemiya adlanır və ürəyin normal fəaliyyətinə ciddi təhlükə yarada bilər. Hətta böyrəkləri sağlam olan insanlarda belə, kalium əlavələrinin və ya kalium tərkibli duz əvəzedicilərinin nəzarətsiz qəbulu bu mineralın səviyyəsini yüksəldə bilər.
Bu səbəbdən böyrək xəstəliyi olan və ya kalium səviyyəsinə təsir edən dərmanlar qəbul edən şəxslərin həkimlə məsləhətləşməsi tövsiyə olunur.
Bananın orqanizm üçün digər faydaları
Kaliumla zəngin qidaların qəbulu yalnız qan təzyiqinə deyil, sağlamlığın digər aspektlərinə də müsbət təsir göstərə bilər. Ürək və damar sağlamlığı: Tədqiqatlar kaliumun kifayət qədər qəbul edilməsinin insult və bəzi ürək-damar xəstəlikləri riskinin azalması ilə əlaqəli olduğunu göstərir.
Böyrək daşları: Kaliumla zəngin balanslaşdırılmış qidalanma bəzi növ böyrək daşlarının yaranma riskinin azalması ilə əlaqələndirilir.
Sümük sağlamlığı: Kifayət qədər kalium qəbulu sümük mineral sıxlığının qorunmasına kömək edə və osteoporoz riskinin azalması ilə əlaqəli ola bilər.
Qan şəkərinin tənzimlənməsi: Kalium qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləyən insulin hormonunun ifrazında iştirak edir. Bəzi araşdırmalarda kaliumu kifayət qədər qəbul edən insanlarda 2-ci tip diabet riskinin daha aşağı olduğu müşahidə edilib.
İltihabın azalması: Bəzi elmi araşdırmalar bananın tərkibindəki faydalı maddələrin orqanizmdə iltihabi proseslərin azalmasına kömək edə biləcəyini göstərir.
Hər gün banan yemək olarmı?
Mütəxəssislərin fikrincə, sağlam insanların əksəriyyəti üçün gündəlik qida rasionuna banan əlavə etmək mümkündür. Lakin qəbul edilən miqdar insanın ümumi qidalanmasından, fiziki aktivliyindən və sağlamlıq vəziyyətindən asılı olmalıdır. Bananın tərkibində təbii şəkər və karbohidratlar da olduğundan, xüsusilə şəkərli diabeti olan şəxslərin porsiya ölçüsünə diqqət yetirməsi vacibdir. Əsas məqam isə odur ki, banan qan təzyiqini idarə etmək üçün yeganə vasitə deyil.
Duz qəbulunun azaldılması, müntəzəm fiziki aktivlik, sağlam çəkinin qorunması və həkimin təyin etdiyi müalicəyə əməl olunması daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Banan isə bu sağlam həyat tərzinin faydalı bir hissəsi ola bilər.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
