Araşdırmalar göstərib ki, restoranda müştəriyə təqdim edilən kiçik şirniyyat bəxşişin məbləğini artıra bilər. Hətta şirniyyatın nə vaxt verilməsi də bu məsələdə rol oynayır.
Lent.az xəbər verir ki, ofisiantın hesabla birlikdə gətirdiyi konfet və ya şokolad parçası müştəri üçün xoş diqqət olmaqla yanaşı, onun nə qədər bəxşiş qoyacağına da təsir edə bilər. Araşdırmalara görə, hətta bir şirniyyat belə müştərini daha çox pul qoymağa təşviq edə bilər.
Restoranlar hesabla birlikdə niyə şirniyyat verir?
Yemək bitəndə ofisiantın hesabla yanaşı kiçik konfet və ya şokolad gətirməsi müştəridə xoş təəssürat yaradır. Lakin bu jestin praktiki məqsədi də ola bilər: müştərini daha çox bəxşiş qoymağa təşviq etmək.
ABŞ-də 2002-ci ildə Devid Stromets, Brüs Rind, Rid Fişer və Maykl Linn tərəfindən aparılan araşdırmada məlum olub ki, hesabla birlikdə bir şokolad alan müştərilər heç nə təqdim edilməyənlərlə müqayisədə daha çox bəxşiş qoyublar. Tədqiqat “Journal of Applied Social Psychology” jurnalında dərc edilib.
İkinci təcrübə zamanı alimlər müəyyən ediblər ki, təkcə şirniyyatın sayı deyil, ofisiantın onu necə təqdim etməsi də əhəmiyyət daşıyır.
Kiçik hədiyyənin psixoloji təsiri necə yaranır?
Bu üsul qarşılıqlılıq prinsipinə əsaslanır. İnsan xoş bir jestlə qarşılaşdıqda, hətta bu jest çox kiçik olsa belə, ona eyni xoş münasibətlə cavab vermək istəyə bilər.
Hədiyyənin təqdim olunduğu vaxt da təsir göstərir. Saşa Hoffmann və Frederik Hilkenmayer 2025-ci ildə apardıqları araşdırmada kiçik hədiyyənin verilmə vaxtının bəxşişə necə təsir etdiyini öyrəniblər.
“WiSt” nəşrində dərc olunan nəticələrə əsasən, hesablaşma zamanı az miqdarda spirtli içki təqdim edilən müştərilər yemək zamanı içki alanlarla müqayisədə orta hesabla 24 faiz daha çox bəxşiş qoyublar.
Beləliklə, müştəriyə nə verildiyi ilə yanaşı, bunun nə vaxt baş verdiyi də önəmlidir. Hədiyyə ödəniş anına nə qədər yaxın təqdim edilirsə, psixoloji təsiri də bir o qədər güclü ola bilər.
Bununla belə, araşdırma müəllifləri vurğulayırlar ki, bu, hər ofisiantın müştərini şüurlu şəkildə manipulyasiya etməyə çalışdığı anlamına gəlmir. Bəzi hallarda konfet sadəcə diqqət əlaməti olur.
Restoranda nə qədər bəxşiş qoymaq lazımdır?
Bəxşişin məbləği, ilk növbədə, göstərilən xidmətin keyfiyyətindən asılıdır. Tədqiqatçıların sözlərinə görə, Almaniyada hesab məbləğinin təxminən 10 faizi bəxşiş üçün ümumi qəbul edilən göstəricidir. 5–10 faiz arasında bəxşiş qoymaq da adi hal sayılır.
Bununla belə, bəxşiş vermək məcburi deyil. Bu, məbləğini müştərinin özü müəyyənləşdirdiyi könüllü ödənişdir. Buna görə də restorandan hesabla birlikdə alınan bir konfet müştərinin avtomatik olaraq daha çox pul ödəməli olduğu anlamına gəlmir.
Hesabı ödəməzdən əvvəl xidmətdən nə dərəcədə razı qaldığınızı qiymətləndirmək və şirniyyat verilməsəydi, ofisianta nə qədər bəxşiş qoyacağınızı düşünmək məsləhətdir.
Bəxşişi nağd vermək niyə daha etibarlı ola bilər?
Tədqiqatçılar bəxşişin necə verilməsinə də diqqət çəkirlər. Almaniyada çalışan ofisiantlardan biri “SWR1”ə açıqlamasında bəxşişi nağd şəkildə birbaşa əməkdaşa verməyi tövsiyə edib.
Səbəb odur ki, bəzi restoranlarda bank kartı ilə ödənilən bəxşiş konkret ofisianta avtomatik çatmaya bilər.
Bundan başqa, ödəniş terminalları müştərilərə əvvəlcədən müəyyən edilmiş bəxşiş seçimləri təklif edə bilər. Məsələn, hesabın 15, 20 və ya 25 faizini bəxşiş kimi ödəmək variantları göstərilə bilər. Nəticədə müştəri əvvəlcə daha az ödəməyi planlaşdırsa da, bəzən orta məbləği seçir.
Tədqiqatçılar təklif olunan variantlarla avtomatik razılaşmamağı və bəxşişin məbləğini özünüz müəyyən etməyi məsləhət görürlər. Bəxşiş hesabla birlikdə gətirilən kiçik hədiyyəyə görə deyil, göstərilən xidmətin keyfiyyətinə görə verilməlidir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
