Niyə hamı bloqer olmaq istəyir - Məşhurluq arzusu, yoxsa çıxış yolu? - ARAŞDIRMA

Bir vaxtlar uşaqlardan "Böyüyəndə nə olacaqsan?" deyə soruşanda müəllim, həkim, polis, pilot kimi cavablar eşidilirdi. Bu gün isə eyni sualı verəndə "bloqer", "influenser", "kontent yaradıcı" kimi cavablar getdikcə daha çox səslənir.

Maraqlıdır, cəmi 10-15 il ərzində nə dəyişdi ki, milyonlarla insan kamera qarşısına keçməyi ən cəlbedici peşələrdən biri hesab etməyə başladı?

Əslində söhbət təkcə populyarlıqdan getmir. Blogerlik artıq bir çox insanın gözündə həm gəlir mənbəyi, həm azadlıq, həm də özünü ifadə etməyin ən rahat yolu kimi görünür.

Lent.az bu mövzu ilə bağlı araşdırmasını təqdim edir:

Sosial şəbəkələr peşə anlayışını dəyişdi

İnternet insanların həyatına daxil olanda onu sadəcə ünsiyyət vasitəsi hesab edənlər çox idi. İndi isə sosial şəbəkələr ayrıca iqtisadiyyat yaradıb. Bir telefon, internet və maraqlı ideya ilə milyonlarla insana çatmaq mümkündür. Ən böyük fərq isə budur ki, əvvəllər televiziya, radio və qəzetlər insanı məşhur edirdi. İndi isə insan özü öz mediasına çevrilə bilir. Bunun üçün nə böyük studiya, nə də ciddi texniki avadanlıq tələb olunur. Bu əlçatanlıq blogerliyi minlərlə insan üçün real seçimə çevirib.

Pul faktoru hər şeydən güclüdür

Sosial şəbəkələrdə insanların diqqətini ən çox cəlb edən məqamlardan biri blogerlərin həyat tərzidir. Bahalı avtomobillər, xarici səfərlər, dəbdəbəli restoranlar, reklam müqavilələri və yüksək qazanc barədə paylaşımlar xüsusilə gənclərdə "mən də bacararam" düşüncəsi yaradır.

Əlbəttə, hər bloger böyük gəlir əldə etmir. Əksinə, görünməyən tərəfdə illərlə izləyici toplamağa çalışan, lakin uğur qazana bilməyən minlərlə insan var. Amma sosial şəbəkələr adətən nəticəni göstərir, prosesi yox. İnsanlar uğur hekayələrini görür, uğursuzluqları isə görmür.

Azad işləmək arzusu

Son illərdə ən çox işlədilən ifadələrdən biri "özüm üçün işləyirəm" olub. Səhər saat doqquzdan axşam altıya qədər ofisdə işləmək istəməyənlərin sayı artır. Blogerlik isə kənardan baxanda sərbəst qrafik, istədiyin yerdən işləmək və öz vaxtını idarə etmək imkanı kimi görünür. Bu da xüsusilə gənc nəslin diqqətini çəkir. Reallıq isə bir qədər fərqlidir.

Uğurlu kontent yaratmaq üçün demək olar ki, hər gün çəkiliş etmək, montaj hazırlamaq, sosial şəbəkələri izləmək, izləyicilərlə ünsiyyətdə olmaq və daim yeni ideya tapmaq lazımdır.

Məşhur olmaq heç vaxt bu qədər asan görünməyib

Bir video gecə ərzində milyonlarla baxış toplaya bilir. Bir paylaşım insanın həyatını tamamilə dəyişə bilir. Bu ehtimal insanların marağını artırır. Çünki əvvəllər məşhur olmaq üçün illərlə çalışmaq lazım gəlirdisə, indi bir viral video ilə tanınmaq mümkündür. Lakin bu, hər kəs üçün baş vermir. Əksər insanlar aylarla, hətta illərlə kontent hazırlasa da, geniş auditoriya qazana bilmir.

Psixoloqlar bunu necə izah edir?

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, sosial şəbəkələr insanın qəbul edilmək və görünmək ehtiyacını daha da gücləndirib. Paylaşılan şəkillər, videolar, bəyənmələr və şərhlər beyində mükafat hissi yaradır. İnsan gördüyü reaksiyanı yenidən almaq istəyir və bu proses zamanla motivasiyaya çevrilir. Bu səbəbdən bir çox insan üçün bloqerlik artıq sadəcə peşə deyil, həm də sosial təsdiq qazanma vasitəsinə çevrilib.

Pandemiya hər şeyi sürətləndirdi

COVID-19 dövründə insanlar evdə daha çox vaxt keçirdi. Bu müddətdə həm sosial şəbəkələrdən istifadə artdı, həm də onlayn məzmun istehsal edənlərin sayı ciddi şəkildə çoxaldı. Bir çox insan məhz həmin dövrdə ilk videolarını çəkdi, canlı yayımlar açdı və kontent istehsal etməyə başladı. Sonradan bunu peşəyə çevirənlərin sayı da az olmadı.

Bəs hamı uğur qazana bilərmi?

Ən böyük yanlış təsəvvür budur. Kənardan baxanda bloqerlik çox asan görünür. Halbuki bu sahədə rəqabət son dərəcə yüksəkdir. Bu gün demək olar ki, hər mövzuda minlərlə kontent müəllifi fəaliyyət göstərir. Fərqlənmək üçün yalnız telefon kamerası kifayət etmir. Yaradıcılıq, davamlılıq, ünsiyyət bacarığı, montaj bilikləri, marketinq anlayışı və auditoriyanı düzgün tanımaq da vacibdir. Üstəlik, sosial şəbəkələrin alqoritmləri daim dəyişir. Bu gün milyon baxış toplayan format sabah heç kimə maraqlı olmaya bilər.

Yeni dövrün peşəsi, yoxsa keçici trend?

Ekspertlərin fikrincə, bloqerlik artıq təsadüfi məşğuliyyət deyil. Bu sahə rəqəmsal iqtisadiyyatın bir hissəsinə çevrilib və gələcəkdə də inkişaf edəcək. Lakin bazar böyüdükcə tələblər də sərtləşəcək. Sadəcə telefonu kameraya çevirib danışmaq əvvəlki qədər kifayət etmir. İnsanlar daha keyfiyyətli, faydalı və səmimi məzmun axtarırlar.

Bəlkə də əsas sual "Niyə hamı bloqer olmaq istəyir?" deyil. Əsl sual budur: hamı bloqer olmaq istəyir, yoxsa insanlar sadəcə daha sərbəst yaşamaq, daha çox qazanmaq və səsini daha geniş auditoriyaya çatdırmaq istəyir?

Çox güman ki, bloqerlik bu arzuların yalnız görünən tərəfidir. Arxasında isə dəyişən həyat tərzi, iqtisadi reallıqlar və yeni nəslin işə baxışı dayanır.