Alimlərin sözlərinə görə, şirniyyata olan həddindən artıq meyl bağırsaq xərçənginin inkişafına təsir göstərə bilər.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, piylənmə 50 yaşdan aşağı insanlar arasında onkoloji xəstəliklərin artmasının əsas amillərindən biridir.
Gənc pasiyentlər arasında ən çox rast gəlinən xərçəng növü süd vəzi xərçəngi (8,5 min hal) olub, daha sonra bağırsaq xərçəngi (3 min) və melanoma (2,8 min) gəlir. Institute of Cancer Research və Imperial College London tərəfindən aparılan araşdırmada müəyyən edilib ki, risk faktorlarının əksəriyyəti - siqaret çəkmə, alkoqol istifadəsi və qırmızı ət istehlakı - sabit qalıb və ya azalıb. Lakin piylənmə səviyyəsi 1995-ci ildən bəri davamlı olaraq artır.
Bununla belə, tədqiqat müəllifləri qeyd edir ki, bədən kütlə indeksinin (BKİ) artması təkbaşına gənclər arasında xərçəng hallarının artmasını tam izah etmir. Ehtimal olunur ki, burada həm məlum, həm də hələ tam öyrənilməmiş bir neçə faktorun birgə təsiri var.
Mütəxəssislər bildirib ki, gənclər arasında bağırsaq xərçəngi hallarının təxminən 15 faizi piylənmə ilə əlaqəli ola bilər. Ümumilikdə isə halların 40–50 faizi artıq çəki, aşağı fiziki aktivlik, alkoqol və siqaretin birgə təsiri ilə izah olunur. Araşdırmaya görə, 2001–2019-cu illər arasında bağırsaq xərçəngi hallarındakı artımın təxminən 20 faizi BKİ-nin yüksəlməsi ilə bağlıdır.
Həkimlər həmçinin qeyd edib ki, piylənmə təxminən 19 növ xərçənglə əlaqəlidir. Artıq çəkili insanlarda müşahidə olunan yüksək insulin səviyyəsi şişlərin böyüməsini stimullaşdıra bilər. Bundan əlavə, xroniki iltihab da mühüm rol oynayır.
Alimlər onkoloji xəstəliklərin artmasının bioloji və ekoloji səbəblərini daha yaxşı anlamaq üçün genişmiqyaslı uzunmüddətli tədqiqatların aparılmasına çağırırlar. Eyni zamanda vurğulanır ki, səbəblər hələ tam öyrənilməsə də, piylənmə ilə mübarizə artıq səhiyyə sisteminin prioritetinə çevrilməlidir.
Gənc qadınlarda BKİ ilə əlaqəli bağırsaq xərçəngi hallarının ümumi sayı bu amillə əlaqəli olmayan hallardan azdır. Bu isə göstərir ki, xəstələnmənin artması yalnız piylənmə ilə izah olunmur.
Oxşar tendensiyalar kişilər arasında da müşahidə olunur.
Digər mümkün səbəblər arasında ultraemal olunmuş qidalar, antibiotik istifadəsi və ekoloji amillər göstərilir.
Lakin Böyük Britaniyada bu faktorların çoxu sabit qalır və ya azalır, bu da problemin kompleks şəkildə araşdırılmasının vacibliyini göstərir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
