Dünyanın ən yüksək zirvəsi olan Everesti indiyədək minlərlə alpinist fəth edib. Lakin planetimizdə elə bir dağ var ki, onun zirvəsinə hələ də heç kim çata bilməyib. Üstəlik, bu dağa qalxmaq rəsmi şəkildə qadağan edilib.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, söhbət hündürlüyü 7570 metrə çatan Qanqxar-Puensum dağından gedir. Bu zirvə dünyada indiyədək fəth edilməmiş ən yüksək dağ hesab olunur.
IFL Science nəşrinin məlumatına görə, dağa qalxmaq üçün edilən cəhdlər uğursuzluqla nəticələnib və mövcud qadağalar səbəbindən gələcəkdə də zirvənin fəth olunması ehtimalı olduqca aşağıdır.
Alpinistlərin uğursuz cəhdləri
Müqayisə üçün qeyd edək ki, məşhur Everest dağının hündürlüyü 8848,86 metrdir. Ölümcül təhlükələrə və yamaclarında həyatını itirmiş alpinistlərin cəsədlərinin qalmasına baxmayaraq, bu zirvəni indiyədək 7 mindən çox insan fəth edib.
Lakin Qanqxar-Puensum dağında vəziyyət tamamilə fərqlidir.
1983–1994-cü illərdə Yaponiya, Böyük Britaniya və Avstraliyadan olan peşəkar alpinist qrupları dəfələrlə zirvəyə qalxmağa çalışıblar. Ancaq ekspedisiyalar uğursuzluqla nəticələnib.
Alpinistlər 7000 metr hündürlük həddini aşa bilməyərək geri qayıtmağa məcbur olublar. Britaniya ekspedisiyasının üzvləri isə qasırğa gücündə küləklə üzləşdikləri üçün helikopter vasitəsilə təcili təxliyə ediliblər.
Dağa qalxmaq niyə qadağandır?
Alpinistlərin qarşısındakı əsas maneə yalnız sərt hava şəraiti və təhlükəli relyef deyil. Dağa qalxmağa rəsmi qadağa da mövcuddur.
Dağ massivinin böyük hissəsi, o cümlədən zirvəsi Butan ərazisində yerləşir.
1994-cü ildə Butan hökuməti regionda hündürlüyü 6000 metrdən çox olan dağlara qalxmağı qadağan edib.
Bu qərarın əsas səbəblərindən biri təhlükəsizliklə bağlıdır. Ucqar dağlıq ərazidə fövqəladə vəziyyət zamanı alpinistlərə kömək edə biləcək peşəkar xilasetmə xidmətləri mövcud deyil.
Digər mühüm səbəb isə dağın yerli əhali üçün müqəddəs hesab olunmasıdır.
Tibet buddizminə etiqad edən yerli sakinlərin inanclarına görə, Qanqxar-Puensum ilahi qüvvələrin məskənidir.
Dağın adı tərcümədə “Üç ruhani qardaşın ağ zirvəsi” mənasını verir.
Yerli inanclara əsasən, bu müqəddəs məkanın toxunulmazlığının pozulması tanrıların qəzəbinə səbəb ola və bütün bölgəyə bədbəxtlik gətirə bilər.
Bölgə ilə bağlı qədim əfsanələrdə mifik yetilərdən və ildırım əjdahalarından da bəhs olunur. Əjdaha təsviri Butanın dövlət bayrağında da yer alır.
Sonuncu cəhd də uğursuz olub
Qadağadan yan keçmək üçün sonuncu ciddi təşəbbüs 1998-ci ildə yapon alpinistlər tərəfindən göstərilib.
Onlar Çinin ərazi xəritələrinə istinad edərək dağa Tibet istiqamətindən qalxmağa çalışıblar.
Lakin Butanın kəskin etirazları nəticəsində ekspedisiya dayandırılıb.
Bundan sonra Qanqxar-Puensum zirvəsinin fəth edilməsi istiqamətində yeni ekspedisiyalar həyata keçirilməyib.
Beləliklə, dünyanın ən yüksək fəth edilməmiş dağı həm əlçatmaz təbiəti, həm də dini və mədəni əhəmiyyəti səbəbindən sirli zirvə statusunu qoruyub saxlayır.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
