258 milyonluq sərmayə: Naxçıvanın yeni inkişaf mərhələsi başlayır

Xəbər veridyimiz kimi, Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə dair Sərəncamı ilə 258 milyon manat vəsaitin ayrılacaq.

Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi ilə bağlı imzaladığı Sərəncam Muxtar Respublikanın inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoyur. Naxçıvanda həyata keçiriləcək mühüm infrastruktur və sosial layihələrə 258 milyon manat vəsaitin yönəldilməsi həm bölgənin mövcud problemlərinin həllinə, həm də uzunmüddətli inkişaf potensialının gücləndirilməsinə hesablanıb.

Bu qərara ayrıca və birdəfəlik maliyyə ayırması kimi yanaşmaq doğru olmazdı. Əksinə, yeni vəsait Prezident İlham Əliyevin 2023-cü ildə təsdiq etdiyi “Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafına dair 2023–2027-ci illər üçün Dövlət Proqramı” ilə müəyyənləşdirilmiş strateji xəttin davamıdır. Həmin Dövlət Proqramının məqsədləri sırasında Naxçıvanın iqtisadi potensialından daha səmərəli istifadə, sosial infrastrukturun müasirləşdirilməsi, məşğulluğun artırılması, əhalinin rifahının yaxşılaşdırılması və davamlı iqtisadi inkişafın təmin edilməsi mühüm yer tutur.

258 milyon manatlıq sərmayə nəyi dəyişəcək?

Yeni maliyyələşdirmənin əsas xüsusiyyəti vəsaitin bir deyil, Naxçıvanın gələcək inkişafı üçün bir-biri ilə bağlı bir neçə strateji sahəyə yönəldilməsidir. Enerji, yol və nəqliyyat infrastrukturu, təhsil, mənzil-kommunal təsərrüfatı və abadlıq layihələri paralel şəkildə həyata keçiriləcək.

Bu baxımdan 258 milyon manatın ayrılması yalnız yeni obyektlərin tikintisi və ya yolların təmiri demək deyil. İnfrastrukturun yaxşılaşdırılması sahibkarlıq və investisiya imkanlarını genişləndirəcək, iqtisadi fəallığa əlavə təkan verəcək, yeni məşğulluq imkanlarının yaranmasını təşviq edəcək. Sosial obyektlərin tikintisi və yaşayış fondunun yenilənməsi isə görülən işlərin nəticəsinin insanların gündəlik həyatında birbaşa hiss olunmasına imkan yaradacaq.

Beləliklə, dövlət investisiyası bir neçə istiqamətdə multiplikativ təsir göstərəcək: infrastruktur yaxşılaşacaq, iqtisadi fəallıq artacaq, məşğulluq imkanları genişlənəcək və nəticədə əhalinin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi üçün əlavə zəmin yaranacaq.

Regionların tarazlı inkişaf siyasətinin davamı

Naxçıvana ayrılan yeni vəsait Prezident İlham Əliyevin uzun illərdir həyata keçirdiyi regionların tarazlı inkişafı siyasətinin də konkret nümunəsidir. Bu siyasətin mahiyyəti ölkənin iqtisadi inkişafının yalnız Bakı və iri şəhərlərlə məhdudlaşmaması, bütün bölgələrdə müasir yaşayış və biznes mühitinin yaradılmasıdır.

Naxçıvanın coğrafi və strateji xüsusiyyətləri isə Muxtar Respublikaya xüsusi yanaşmanı zəruri edir. Azərbaycanın əsas ərazisindən ayrı yerləşməsinə baxmayaraq, Naxçıvan ölkənin iqtisadi, enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik sisteminin ayrılmaz hissəsidir. Son illər burada həyata keçirilən layihələrin miqyasının genişlənməsi də dövlət başçısının Naxçıvana xüsusi diqqətinin göstəricisidir.

Yeni Sərəncam bu siyasəti praktiki layihələrlə davam etdirir. Başqa sözlə, qarşıya qoyulan strateji hədəflər konkret maliyyə resursları ilə təmin olunur.

Enerji müstəqilliyinə yeni töhfə

Vəsaitin mühüm hissəsinin enerji sektoruna yönəldilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ordubad rayonunun Tivi kəndində 15,6 meqavat gücündə Su Elektrik Stansiyasının tikintisinin davam etdirilməsi Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyinin və yerli generasiya imkanlarının gücləndirilməsinə xidmət edəcək.

Bu layihə Azərbaycanın “yaşıl enerji” strategiyası ilə də birbaşa bağlıdır. Son illər Naxçıvanda bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi istiqamətində ardıcıl addımlar atılıb. Günəş və su elektrik stansiyalarının yaradılması Muxtar Respublikanın böyük bərpa olunan enerji potensialından istifadəyə imkan verir.

Yeni maliyyələşdirmə nəticəsində bu proses daha da sürətlənəcək. Məqsəd yalnız Naxçıvanın daxili enerji tələbatının etibarlı şəkildə ödənilməsi deyil. Perspektivdə Muxtar Respublikanın artıq elektrik enerjisini ixrac edə biləcək yaşıl enerji mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün də baza formalaşdırılır.

Bu baxımdan Tivi Su Elektrik Stansiyası ayrıca enerji obyekti olmaqdan daha geniş məna daşıyır. Layihə Naxçıvanın enerji müstəqilliyinin gücləndirilməsi, bərpa olunan enerjinin ümumi istehsalda payının artırılması və gələcək ixrac imkanlarının yaradılması istiqamətində atılan növbəti addımdır.

420 kilometr yol – 26 yaşayış məntəqəsi üçün yeni imkanlar

Sərəncam çərçivəsində ən genişmiqyaslı istiqamətlərdən biri yol infrastrukturunun yenilənməsidir. Ümumilikdə 420 kilometr uzunluğunda kəndlərarası, şəhər və kənd yollarının əsaslı təmiri nəzərdə tutulur.

Bu layihələrin əhatə dairəsi kifayət qədər böyükdür. Yol infrastrukturu 156,3 min nəfər əhalinin yaşadığı 26 yaşayış məntəqəsini əhatə edəcək.

Yolun yenilənməsi ilk baxışdan sırf nəqliyyat məsələsi kimi görünsə də, onun iqtisadi və sosial təsiri daha genişdir. Keyfiyyətli yol kənd təsərrüfatı məhsullarının bazarlara daha rahat çıxarılması, insanların rayon və şəhər mərkəzlərinə gediş-gəlişinin asanlaşması, təhsil və səhiyyə xidmətlərinə çıxışın yaxşılaşması, turizmin inkişafı və sahibkarlıq fəaliyyətinin genişlənməsi deməkdir.

Xüsusilə kənd yaşayış məntəqələri üçün müasir yol infrastrukturu iqtisadi fəallığın əsas şərtlərindən biridir. Buna görə 420 kilometrlik yol layihəsi Naxçıvanın rayon və kəndlərinin iqtisadi həyatına birbaşa təsir göstərə biləcək böyük infrastruktur sərmayəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Şəhərlərarası nəqliyyat yenilənir

Naxçıvanın nəqliyyat sisteminin müasirləşdirilməsi yalnız yollarla məhdudlaşmayacaq. Şəhərlərarası ictimai nəqliyyat parkının yenilənməsi də nəzərdə tutulub.

Yeni və müasir nəqliyyat vasitələrinin istifadəyə verilməsi sərnişindaşımanın təhlükəsizliyini və keyfiyyətini artırmaqla yanaşı, rayonlar arasında mobilliyi də gücləndirəcək. Əhalinin rahat və təhlükəsiz ictimai nəqliyyatla təmin olunması sosial infrastrukturun mühüm elementlərindən biridir.

Nəticədə Naxçıvan şəhəri ilə rayonlar və digər yaşayış məntəqələri arasındakı əlaqələrin daha səmərəli təşkili mümkün olacaq.

Naxçıvan Dövlət Universitetinə 1000 yerlik yeni yataqxana

Yeni maliyyələşdirmənin sosial istiqamətləri arasında təhsil infrastrukturu xüsusi yer tutur. Naxçıvan Dövlət Universitetində 1000 yerlik tələbə yataqxanasının tikilməsi nəzərdə tutulur.

Bu layihə universitetin imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müasir tələbə yataqxanasının yaradılması xüsusilə digər rayonlardan və xarici ölkələrdən gələn tələbələrin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılmasına imkan verəcək.

Eyni zamanda, universitet infrastrukturu nə qədər inkişaf edərsə, Naxçıvanın regional təhsil mərkəzi kimi cəlbediciliyi də bir o qədər yüksələr. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə Muxtar Respublikada insan kapitalının inkişafına xidmət edir.

640 uşaq üçün beş yeni bağça

Məktəbəqədər təhsil infrastrukturu da diqqətdən kənarda qalmayıb. Naxçıvanda ümumilikdə 640 nəfərlik beş yeni uşaq bağçasının tikilməsi nəzərdə tutulur.

Yeni bağçaların yaradılması bir tərəfdən uşaqların müasir standartlara uyğun məktəbəqədər təhsil almasına imkan verəcək, digər tərəfdən valideynlərin, xüsusilə qadınların əmək bazarında daha fəal iştirakını asanlaşdıra bilər.

Belə layihələr sosial siyasətlə məşğulluq siyasətinin bir-birini tamamladığını göstərir. Uşaqlar üçün müasir təhsil və qayğı infrastrukturu yaradılarkən ailələrin sosial rifahına və əmək imkanlarına da təsir göstərilir.

161 yaşayış binası yenilənəcək

Vəsait hesabına əhalinin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində də geniş işlərin görülməsi planlaşdırılır. Ümumilikdə 161 yaşayış binasının fasadlarının və digər hissələrinin əsaslı təmiri, həmçinin istilik qazanxanalarının yenilənməsi nəzərdə tutulur.

Bu işlər minlərlə insanın gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərəcək. Binaların əsaslı təmiri yaşayış mühitinin keyfiyyətini yüksəldəcək, istilik sistemlərinin yenilənməsi isə kommunal xidmətlərin daha dayanıqlı və səmərəli təşkilinə şərait yaradacaq.

Burada diqqətçəkən əsas məqam ondan ibarətdir ki, Naxçıvanın inkişafı yalnız iri strateji layihələr üzərində qurulmur. Dövlət investisiyaları eyni zamanda insanların yaşadığı binalara, istifadə etdiyi yollara, ictimai nəqliyyata, uşaqların getdiyi bağçalara və gənclərin təhsil aldığı universitetə yönəldilir.

İnfrastrukturdan iqtisadi fəallığa

258 milyon manatlıq yeni investisiya paketinin iqtisadi təsiri ayrılan vəsaitin nominal həcmindən daha geniş ola bilər. Yol tikintisi, enerji və sosial obyektlərin yaradılması, yaşayış fondunun təmiri tikinti və xidmət sektorunda əlavə sifarişlər yaradır, yerli müəssisələrin prosesdə iştirakına imkan verir və əmək qüvvəsinə tələbatı artırır.

İnfrastruktur layihələri başa çatdıqdan sonra isə onların ikinci mərhələ təsiri meydana çıxır. Daha yaxşı yollar sahibkarların logistika xərclərini azalda, dayanıqlı enerji təminatı yeni istehsal layihələrinin həyata keçirilməsini asanlaşdıra, nəqliyyat sisteminin inkişafı əmək bazarının coğrafiyasını genişləndirə bilər.

Bu mənada dövlət investisiyasının əsas məqsədi yalnız tikinti aparmaq deyil, özəl sektorun inkişaf edə biləcəyi daha əlverişli iqtisadi mühit yaratmaqdır.

Naxçıvanın yeni inkişaf mərhələsi

Son illərdə qəbul edilən qərarlar göstərir ki, Naxçıvanın inkişafına artıq ayrı-ayrı layihələr səviyyəsində deyil, vahid və uzunmüddətli strategiya əsasında yanaşılır. 2023–2027-ci illər üçün Dövlət Proqramı bu strategiyanın əsas çərçivəsini müəyyənləşdirib, sonrakı qərarlar isə qarşıya qoyulan hədəflərin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsini təmin edir.

258 milyon manat vəsaitin ayrılması da həmin ardıcıl siyasətin növbəti mühüm mərhələsidir.

Enerji istehsalından 420 kilometrlik yol şəbəkəsinə, ictimai nəqliyyatdan tələbə yataqxanasına, uşaq bağçalarından yaşayış binalarına qədər geniş sahəni əhatə edən layihələr Naxçıvanın həm iqtisadi potensialının, həm də sosial infrastrukturunun paralel inkişafına hesablanıb.

Nəticədə qarşıya qoyulan əsas məqsəd daha güclü iqtisadiyyata, müasir infrastruktura, dayanıqlı enerji sisteminə, yüksək məşğulluğa və daha keyfiyyətli sosial xidmətlərə malik Naxçıvanın formalaşdırılmasıdır.

Prezident İlham Əliyevin yeni Sərəncamı bu baxımdan dövlətin Naxçıvana xüsusi diqqətinin konkret maliyyə və layihələrlə ifadəsidir. 258 milyon manatlıq investisiya paketi yalnız 2026–2027-ci illərdə görüləcək işlərin maliyyələşdirilməsi deyil, Naxçıvanın gələcək iqtisadi və sosial inkişafının sürətləndirilməsi üçün yaradılan növbəti möhkəm baza kimi qiymətləndirilə bilər.