Müasir futbolda baş məşqçinin oyun zamanı qəfildən idman geyimini çıxarıb oyun formasını geyinib oyunçularına kömək etməyə çıxmasını təsəvvür etmək demək olar ki, mümkün deyil.
Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, lakin bu təcrübə Avropa futbol tarixində olduqca yayılmış olub. Üstəlik, təkcə təvazökar klubların nümayəndələri deyil, həm də çempionluq titullarını və Avropa kuboklarını qazanan əsl əfsanələr də oyunçu-məşqçi olublar.
Bəziləri hətta ən vacib oyunlarda həlledici qollar vurublar.
Kenni Dalqliş – “Liverpul”a çempionluq gətirən qol
Bəlkə də uğurlu oyunçu-baş məşqçinin ən məşhur nümunəsi” Liverpul” əfsanəsi Kenni Dalqlişlə əlaqələndirilir.
1985-ci ildə 34 yaşlı şotlandiyalı komandaya baş məşqçi gətirilib, lakin futboldan ayrılmayıb.
1986-cı il mayın 3-də “Liverpul” İngiltərə Premyer Liqasının final turunda “Çelsi” ilə qarşılaşıb. Qələbə komandaya titul qazandıracaqdı.
23-cü dəqiqədə Dalqliş oyunun yeganə qolunu vuraraq komandasına 1:0 hesablı qələbə və çempionluq qazandırıb.
Həmin mövsüm “Liverpul” həmçinin İngiltərə Kubokunu qazanıb və qızıl dubl edib. Dalqliş tarixə ən uğurlu oyunçu-baş məşqçilərdən biri kimi düşüb.
Qlenn Hoddl –qolunu vuraraq “Suindon”u Premyer Liqaya çıxarıb
Başqa bir qeyri-adi hadisə 1993-cü il mayın 31-də baş verib.
“Suindon”lu oyunçu-məşqçi Qlenn Hoddl komandanı İngiltərə Premyer Liqasına yüksəlmək üçün “Lester”ə qarşı pley-off finalına çıxarıb.
42-ci dəqiqədə 35 yaşlı məşqçi hesabı şəxsən özü açıb. “Suindon” 3-0 hesabı ilə irəli keçib, lakin rəqibləri müqavimət göstərməyi bacarıb.
Sonda Hoddlın komandası penalti sayəsində 4-3 hesabı ilə qalib gəlib və tarixində ilk dəfə İngiltərənin yüksək liqasına yüksəlib.
Bu uğurdan sonra Hoddl qısa müddətə məşqçilik və oyunçu karyerasını birləşdirdiyi “Çelsi”yə keçib.
Ruud Qullit – karyerasını başa vurmadan İngiltərə Kubokunu qazanıb
1996-cı ildə “Çelsi” rəhbərliyi komandanı öz nəslinin ən məşhur futbolçularından biri olan Ruud Qullitə həvalə edib.
1987-ci ildə "Qızıl top" mükafatının sahibi londonluların oyunçu-məşqçisi olub və meydanda oynamağa davam edib.
1996/97 mövsümündə Qullit “Çelsi”ni İngiltərə Kubokuna - klubun 26 ildən sonra ilk böyük kubokuna aparıb. “Midlsbro” qarşı finalda (2-0) hollandiyalı artıq oynamayıb və komandanı ehtiyat oyunçular arasından idarə edib.
Qullitin “Çelsi” üçün son oyunu 1998-ci il yanvarın 28-də "Arsenal"la 1-2 hesablı məğlubiyyətlə başa çatıb. İki həftə sonra o, vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb.
Canluka Vialli – məşqçilik karyerasına meydanda başlayıb
1998-ci ilin fevral ayında "Çelsi" bir oyunçu-məşqçini digəri ilə əvəz edib. Qullitin qovulmasından sonra hücumçu Canluka Vialli komandanın rəhbərliyinə keçib.
Onun məşqçilik debütü fevralın 18-də İngiltərə Liqa Kubokunun yarımfinalında "Arsenal"a qarşı baş tutub.
Vialli start heyətində yer alıb, 80 dəqiqə oynayıb və "Çelsi" finala vəsiqə qazanmaq üçün 3-1 hesabı ilə qalib gəlib.
İtalyan mütəxəssis daha sonra komanda ilə birlikdə Liqa Kubokunu, Kubok Qalibləri Kubokunu və UEFA Super Kubokunu qazanıb.
Bundan əlavə, 1998-ci ilin oktyabrında hazırda baş məşqçi olan Vialli Liqa Kubokunun "Aston Villa"ya qarşı 4-1 hesabı ilə qazanılan oyununda het-trik edib.
Rayan Qiqqz – özünü meydana buraxıb
Ən qəribə hadisələrdən biri 2014-cü il mayın 6-da baş verib.
David Moyesin qovulmasından sonra, hələ də oyunçu olan 40 yaşlı Rayan Qiqqz “Mançester Yunayted”in müvəqqəti məşqçisi təyin edilib.
“Hall” ilə ev oyununda uelsli əvvəlcə oyunu texniki zonadan idarə edib, lakin 70-ci dəqiqədə Tom Lourensin yerinə özünü meydana buraxmaq qərarına gəlib.
“Mançester Yunayted” 3-1 hesabı ilə qalib gəlib və bu oyun Qiqqzin bütün yarışlarda 963 oyundan sonra klub üçün son rəsmi oyunu olub.
Vensan Kompani – “Anderlext”də uğursuz təcrübə
2019-cu ildə “Mançester Siti”nin əfsanəvi kapitanı Vensan Kompani doğma klubu “Anderlext”ə qayıdıb və orada ona oyunçu-məşqçi rolu verilib.
İyulun 28-də “Ostende” ilə debüt oyununda belçikalı start heyətində meydana çıxıb və tam 90 dəqiqə oynayıb.
Lakin “Anderlext” gözlənilmədən 2-1 hesabı ilə məğlub olub. Dörd oyundan sonra komandanın cəmi iki xalı olub, ona görə də Kompani oyunun idarəçiliyini məşqçi Saymon Devisə təhvil vermək və oyuna diqqət yetirmək qərarına gəlib.
2020-ci ilin avqustunda belçikalı futboldan birdəfəlik ayrılıb və tam hüdudlu baş məşqçi olub.
Ueyn Runi – məşqçilər heyətində son oyunlar
2020-ci ilin noyabr ayında Ueyn Runi, Filip Kokunun işdən çıxarılmasından sonra “Derbi Kaunti”də müvəqqəti məşqçilər heyətinə qoşulub.
Yeni vəzifələrinə baxmayaraq, “Mançester Yunayted”in əfsanəsi meydanda çıxış etməyə davam edib.
Noyabrın 25-də Runi Çempionşip oyununda “Midlsbro”ya qarşı oynayıb və oyun “Derbi Kaunti” komandasının 3-0 hesablı məğlubiyyəti ilə başa çatıb.
Bir neçə gün sonra o, məşqçiliyə diqqət yetirməyə qərar verib. 2021-ci ilin yanvar ayında Runi rəsmi olaraq komandaya rəhbərlik etməyə başlayıb və oyunçu karyerasını başa vurduğunu elan edib.
Niyə oyunçu-məşqçilər demək olar ki, yoxa çıxıb?
İki rolu birləşdirmək təcrübəli futbolçulara meydanda effektiv qalaraq tədricən məşqçilik karyerasına keçməyə imkan verib.
Lakin müasir futbol taktikaya, rəqiblərin təhlilinə, fiziki hazırlığa və matçların idarə olunmasına daha çox diqqət yetirməyi tələb edir.
Komandanı idarə etməklə yanaşı, eyni zamanda öz oyun məsuliyyətlərini də yerinə yetirmək olduqca çətinləşib.
Buna görə də oyunçu-məşqçilərə indi aşağı divizionlarda və həvəskar çempionatlarda daha çox rast gəlinir.