Ürək-damar xəstəlikləri illər ərzində tədricən inkişaf edə bilər və insan uzun müddət orqanizmdə baş verən dəyişikliklərdən xəbərsiz qala bilər. Erkən mərhələlərdə nəzərəçarpan əlamətlərin olmaması bu xəstəliklərin bəzən “səssiz qatil” adlandırılmasının səbəblərindən biridir. Bəzi hallarda uzun müddət davam edən problemlərin ilk ciddi əlaməti infarkt və ya insult ola bilər.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ürək sağlamlığının qorunmasında gündəlik qidalanma mühüm rol oynayır. Çox miqdarda şəkər, duz və doymuş yağlarla zəngin məhsulların müntəzəm qəbulu ürək-damar sisteminə mənfi təsir göstərə bilər. Balanslaşdırılmış qidalanma və fiziki aktivlik isə ürək sağlamlığını dəstəkləyir.
Mütəxəssislər süd məhsulları arasında dondurmaya ayrıca diqqət çəkirlər. Dondurma ürək-damar sağlamlığını qorumaq istəyən insanlar üçün ən yaxşı seçimlərdən biri hesab edilmir. Problem təkcə şəkərlə bağlı deyil. Bir çox dondurma növünün tərkibində eyni zamanda doymuş yağlar, əlavə edilmiş şəkər və yüksək miqdarda kalori olur.
Dondurma ürək üçün niyə arzuolunmaz ola bilər?
Bu desertin əsas xüsusiyyətlərindən biri tövsiyə olunan porsiyadan artıq yeməyin çox asan olmasıdır. Şirin dad, kremli tekstura və müxtəlif əlavələr dondurmanı daha cəlbedici edir. Buna görə də kiçik porsiya ilə kifayətlənmək hər zaman asan olmur. Əlavə yük yaradan amillərdən biri də şəkərdir. Məsələn, yarım stəkan şokoladlı dondurmada ümumi şəkərin miqdarı 20 qramdan çox ola bilər.
Bunun nə qədərinin əlavə edilmiş şəkər olduğu isə konkret məhsulun tərkibindən asılıdır. Yağ məsələsinə də diqqət yetirmək lazımdır. Qidada yağın olması avtomatik olaraq məhsulun ürək üçün zərərli olduğunu göstərmir. Məsələn, omeqa-3 yağ turşuları ilə zəngin qızılbalıq və zeytun yağı sağlam qidalanmanın bir hissəsi ola bilər.
Lakin bir çox dondurmanın hazırlanmasında istifadə olunan qaymaq doymuş yağ mənbəyidir. Doymuş yağların həddindən artıq qəbulu ürək-damar sağlamlığına mənfi təsir göstərə biləcəyi üçün onların miqdarına nəzarət etmək tövsiyə olunur. Dondurmanın kalori dəyəri də vacibdir. Əlavəsiz kiçik bir porsiyada bəzən 100 kaloridən az enerji ola bilər. Ancaq porsiya böyüdükdə və üzərinə şokolad, şərbət, qoz-fındıq və digər əlavələr əlavə edildikdə ümumi kalori miqdarı sürətlə artır. Belə halda bir desertin kalorisi hətta 1000-dən çox ola bilər.
Daimi kalori artıqlığı artıq çəki və piylənməyə səbəb ola bilər. Piylənmə isə xroniki iltihab və müxtəlif metabolik pozuntularla əlaqələndirilir və bunlar ürək-damar xəstəlikləri riskini artıra bilər.
Dondurmadan tamamilə imtina etmək lazımdırmı?
Ürək xəstəliklərinin qarşısını almaq üçün dondurmadan ömürlük imtina etmək vacib deyil. Həddindən artıq sərt qida məhdudiyyətləri bəzən əks təsir göstərə bilər. İnsan özünə müəyyən məhsulu nə qədər çox qadağan edirsə, ona olan istəyi də bir o qədər arta bilər.
Daha düzgün yanaşma porsiyanın ölçüsünə və dondurmanın nə qədər tez-tez yeyilməsinə diqqət etməkdir. Ürək sağlamlığına uyğun qidalanan insanın menyusunda dondurma da ola bilər. Əsas şərt onun gündəlik qidalanmanın əsas hissəsinə çevrilməməsi və kiçik porsiyalarla qəbul edilməsidir. Porsiyaya nəzarət etməyin üsullarından biri evdə böyük qablaşdırmada dondurma saxlamamaqdır. Məsələn, böyük qutu almaq əvəzinə, vaxtaşırı evdən kənarda kiçik porsiya yemək olar.
Bu, desertin daim əl altında olması səbəbindən əlavə porsiyalar yemək ehtimalını azalda bilər. Dondurmanın hansı tezliklə qəbul edilməsinə də diqqət yetirilməlidir. Arabir kiçik porsiya yeməklə hər gün böyük miqdarda dondurma qəbul etmək qidalanma baxımından eyni deyil.
Məhsul seçərkən etiketləri müqayisə etmək, əlavə edilmiş şəkəri və doymuş yağları daha az olan variantlara üstünlük vermək də faydalı ola bilər. Beləliklə, ürək sağlamlığını qorumaq üçün dondurmanı tamamilə qadağan etməyə ehtiyac yoxdur. Daha vacib olan porsiyanın ölçüsü, istifadə tezliyi və ümumi qidalanma tərzidir.
Gündəlik menyu müxtəlif və balanslaşdırılmış məhsullardan ibarətdirsə, şirin desertlər isə ölçülü şəkildə qəbul edilirsə, dondurma kiçik bir zövq olaraq menyuda qala bilər.