Təsərrüfat sabunu paltar yumaq, səthləri təmizləmək və çətin ləkələri çıxarmaq üçün istifadə olunur. Lakin onun üzərində yazılan 65, 70 və 72 faiz yazılmasının mənasını hər kəs bilmir. Bu göstəricilər sabunun tərkibi və yuyucu xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, həmin rəqəmlər hazır sabundakı adi yağın faizini deyil, yağ turşularının miqdarını xarakterizə edir.
Təsərrüfat sabunu nədən hazırlanır?
Sabunun əsasını qələvi ilə emal edilən yağlar təşkil edir. Kimyəvi reaksiya nəticəsində təmizləyici təsir göstərən yağ turşularının duzları və qliserin yaranır.
İstehsalda heyvan mənşəli yağlardan, eləcə də palma və kokos kimi bitki yağlarından istifadə oluna bilər. Bəzi reseptlərə hidrogenləşdirilmiş yağlar və sənaye üsulu ilə əldə olunan yağ turşuları da daxildir.
Xammalın tərkibi sabunun sərtliyinə, köpüklənməsinə, suda həllolma sürətinə və yağlı çirkləri təmizləməsinə təsir edir. Buna görə görünüşcə oxşar iki sabun fərqli nəticə verə bilər.
Sabunun təmizləyici təsiri molekullarının quruluşu ilə bağlıdır. Molekulun bir hissəsi yağla, digər hissəsi su ilə qarşılıqlı təsirə girir. Beləliklə, çirk səthdən ayrılır və su ilə yuyulub gedir.
65, 70 və 72 faiz nəyi göstərir?
Bu rəqəmlər sabunun tərkibindəki yağ turşularının miqdarını xarakterizə edən göstəricidir. Rəqəm yüksəldikcə məhsulun müvafiq kütləsində yağ turşularının payı artır.
Lakin 72 faiz işarəsi olan sabunun bütün işlər üçün ən yaxşı seçim olduğunu düşünmək düzgün deyil. Nəticə məhsulun ümumi tərkibindən, suyun sərtliyindən və təmizlənən materialdan da asılıdır.
Bəzi 65 faizlik sabunların istehsalında kaolin və bentonit kimi mineral dolduruculardan istifadə edilir. Bu maddələr suda tam həll olunmadığından sabun məhlulunda çöküntü qala bilər.
Bərk sabun necə hazırlanır?
İstehsal yağların qələvi ilə sabunlaşdırılmasından başlayır. Alınan kütlədə sabun, su və müxtəlif qarışıqlar olur.
Sabunu digər komponentlərdən ayırmaq üçün qarışığa xörək duzu əlavə edilə bilər. Duz sabunun suda həllolmasını azaldır və onun ayrıca təbəqə şəklində ayrılmasına kömək edir.
Daha sonra kütlə emal olunur, lazım gəldikdə qurudulur və xüsusi vallardan keçirilir. Bu proses onu daha sıx və bərabər quruluşlu edir. Sonda sabun formaya salınaraq kəsilir.
İstehsal üsulu və xammal fərqləri məhsulun rənginə, qoxusuna və sərtliyinə təsir göstərir.
Hansı sabunu seçmək daha yaxşıdır?
Paltar yumaq və təmizlik üçün sabun məhlulu hazırlamaq məqsədilə 72 faizlik məhsula üstünlük verilə bilər. Onun yağ turşuları göstəricisi daha yüksək olduğundan qatı məhlul hazırlamaq üçün uyğun ola bilər.
Adi təmizlik işlərində daha aşağı göstəricili sabunlardan da istifadə olunur. Əsas məsələ məhsulun tərkibini və istehsalçının tövsiyələrini nəzərə almaqdır.
Alarkən sabunun səthində qeyri-adi ərp, iri çatlar və zədələr olub-olmadığına baxın. Özünəməxsus qoxu normal sayılsa da, kəskin köhnə yağ və ya çürük qoxusu yağların oksidləşməsindən xəbər verə bilər.
Rəng isə təkbaşına keyfiyyət göstəricisi deyil. Sabunun açıq və ya tünd olması həm xammaldan, həm də emal üsulundan asılıdır.
Sabun niyə zəif köpüklənir?
Bunun səbəblərindən biri sərt sudur. Suda olan kalsium və maqnezium duzları sabunun komponentləri ilə reaksiyaya girərək həll olunmayan birləşmələr yaradır. Nəticədə köpük azalır və yuma effekti zəifləyir.
Paltarda, çanaqda və ya kafeldə yaranan bozumtul təbəqə də bu reaksiyanın nəticəsi ola bilər.
Paltar yuyarkən həm suyun xüsusiyyətlərini, həm də parçanın qulluq qaydalarını nəzərə almaq lazımdır. Su yumşaldıcı vasitə istifadə ediləcəksə, onun seçilən yuyucu məhsul və parça ilə uyğunluğu yoxlanmalıdır.
Sabunu sürtgəcdən keçirmək nə üçün lazımdır?
Xırdalanmış sabunun su ilə təmas sahəsi artır və o, bütöv sabundan daha tez həll olur. Buna görə sabun yonqarından təmizlik məhlullarının hazırlanmasında istifadə edilir.
Lakin belə məhlul hər səth üçün uyğun deyil. Xüsusilə sərt su ilə hazırlandıqda şüşə, kafel və parça üzərində iz qoya bilər. Həssas materiallarda əvvəlcə görünməyən kiçik sahədə sınaq aparmaq məsləhətdir.
Sabunu necə saxlamaq lazımdır?
Təsərrüfat sabununu quru, sərin, günəş şüalarından və istilik cihazlarından uzaq yerdə saxlayın. İstifadədən sonra suyun axmasına imkan verən dəlikli sabunqabına qoyun.
Suyun içində qalan sabun yumşalır və daha tez tükənir. Ehtiyat sabunları isə qida məhsullarından və kəskin qoxulu əşyalardan ayrı saxlamaq tövsiyə olunur.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
