Planetin bir hissəsi qəfil rəngini dəyişdi - VİDEO

Şimali Amerika yayın qeyri-adi isti hava şəraitini yaşadığı bir vaxtda, 2026-cı ilin sentyabr ayının əvvəlində qitənin böyük hissəsində payız rəngləri və sərin hava hələ uzaq görünürdü. Lakin Kanadanın ən şimalında yerləşən Nunavutun tundra və subarktik ekosistemlərində payız daha erkən başlayıb.

Lent.az xəbər verir ki, NASA Earth Observatory-nin məlumatına görə, mövsüm dəyişikliyinin parlaq əlamətləri sentyabrın 6-da artıq aydın şəkildə görünürdü. “Landsat 9” peykinin OLI cihazı Kuqluktuk yaşayış məntəqəsinin yuxarı hissəsində, alçaq kolluqlar və tundra bitkiləri arasından axan Koppermayn çayının görüntülərini qeydə alıb.

2026-cı il iyulun 27-də çəkilmiş digər peyk görüntüsündə isə həmin ərazidə bitkilərin hələ yaşıl olduğu görünür.

Bu bölgə söyüd və ağcaqayın ağacları, qaragilə, mərsin və digər alçaqboylu tundra bitkiləri ilə tanınır. Hər payız bu bitkilər qırmızı, narıncı və sarı rənglərə boyanır.

NASA və Cənubi Dakota Dövlət Universitetinin yeddi illik peyk məlumatları əsasında apardığı təhlil göstərib ki, bölgədə yarpaqlar sentyabrın əvvəlində rəngini dəyişməyə başlayır və ayın ortalarında proses ən yüksək həddə çatır. Bu da Nunavutu Şimali Amerikada payız rənglərinin ən erkən göründüyü ərazilərdən birinə çevirir.

Araşdırmaya görə, çox şimal bölgələrində rəng dəyişməsinin ən parlaq dövrü adətən daha qısa olur və bəzən bir həftə və ya daha az davam edir.

Payızda yarpaqların rəng dəyişməsinin əsas səbəbi xlorofilin azalmasıdır. Xlorofil bitkilərə yaşıl rəng verir və fotosintez prosesində mühüm rol oynayır. Temperatur aşağı düşdükcə və günlər qısaldıqca bitkilərdə xlorofilin miqdarı azalır.

Yaşıl rəng zəiflədikcə yarpaqlardakı digər piqmentlər – karotinoidlər və antosianlar daha aydın görünməyə başlayır. Karotinoidlər yarpaqlara sarı çalarlar, antosianlar isə qırmızı və tünd qırmızı rənglər verir.