"Z " nəsli maliyyə məsələlərində ən şüurlu nəsillərdən biri hesab olunur. Onlar iqtisadi qeyri-sabitlik dövründə böyüyüb, valideynlərinin maliyyə çətinliklərini görüb və erkən yaşlardan pul haqqında düşünməyə başlayıblar.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, müasir yeniyetmələr və gənclər əvvəlki nəsillərlə müqayisədə maliyyə savadlılığına daha çox maraq göstərir.
Onlar pulun necə işlədiyini anlamaq və maliyyə gələcəklərinə nəzarət etmək istəyirlər. İqtisadi böhranlar və qeyri-sabitlik təcrübəsi zumerlərdə hər vəziyyətə hazır olmaq istəyi formalaşdırıb.
Əlçatan təhsil seçimi
Ekspertlər bildirir ki, gənclərin öyrəndiyi əsas dərslərdən biri daha əlçatan təhsil seçməkdir. Təhsil xərcləri uzun illər maliyyə vəziyyətinə təsir göstərə bilər. Buna görə də bir çox gənc prestijli, lakin bahalı universitetlər əvəzinə təqaüd və qrant imkanlarına üstünlük verir, mərhələli təhsil modelini seçir. Məqsəd isə borcsuz şəkildə müstəqil həyata başlamaqdır.
Yığım vərdişi
"Z" nəsli əvvəl özünə ödə prinsipini mənimsəyib. Bu, gəlirin müəyyən hissəsinin müntəzəm olaraq yığıma ayrılması deməkdir. Maliyyə mütəxəssisləri gəlirin təxminən 20 faizini yığmağı tövsiyə etsə də, kiçik məbləğlə başlamağın da mümkün olduğu qeyd olunur. Eyni zamanda, gözlənilməz hallar üçün ən azı üç aylıq xərcləri əhatə edən “maliyyə yastığı” yaratmaq vacib sayılır.
Valideynlərlə yaşamaq strategiyası
Stereotiplərin əksinə olaraq, təhsildən sonra bir müddət valideynlərlə yaşamaq zəiflik deyil, maliyyə strategiyası kimi qiymətləndirilir. Bu, borcların ödənilməsi, ilkin kapitalın toplanması və müstəqil həyata hazırlıq üçün imkan yaradır. Bəzi hallarda rahat olmasa da, bu yanaşma effektiv hesab olunur.
Keyfiyyətə üstünlük
Mütəxəssislər bildirir ki, maliyyə savadlılığının vacib prinsiplərindən biri keyfiyyətə üstünlük verməkdir. Bu, impulsiv alışlardan imtina etmək, qısamüddətli trendlər əvəzinə uzunömürlü məhsullara yatırım etmək deməkdir. Bu vərdiş isə adətən zamanla və təcrübə ilə formalaşır.
Ekspertlər qeyd edir ki, maliyyə savadlılığı öz-özünə formalaşmır, onu düzgün ünsiyyət yaradır. Uşaqlara yalnız gəliri deyil, xərcləri, vergi, qida və yaşayış xərclərini də göstərmək vacibdir. Həmçinin istəkləri konkret hesablamalara çevirmək, məsələn, avtomobil və ya texnika almaq üçün nə qədər işləmək lazım olduğunu izah etmək pulun dəyərini anlamağa kömək edir.
Bundan əlavə, maliyyə məsələləri qadağalar deyil, seçimlər prizmasından izah olunmalı, valideynlər öz səhvlərini gizlətməməlidir. Bu, uşaqların eyni yanlış qərarları təkrarlamasının qarşısını ala bilər.
Mütəxəssislər vurğulayır ki, maliyyə savadlılığı qaydalar toplusu deyil, düşüncə tərzidir. Z nəsli isə göstərir ki, pula düzgün yanaşma düşündüyümüzdən daha erkən yaşda formalaşa bilər. Əsas məsələ sərt qənaət deyil, şüurlu seçim etməkdir, çünki maliyyə yalnız rəqəmlər deyil, həm də azadlıqdır.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
