Tarazlığı qorumaq qabiliyyəti insanın fiziki vəziyyətini qiymətləndirməyə kömək edən göstəricilərdən biridir. Bu bacarıq nahamar səthlərdə təhlükəsiz yerimək və büdrəyərkən yıxılmamaq üçün vacibdir.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, yaşı 51-75 arasında olan təxminən 1700 nəfərin iştirak etdiyi araşdırmada bir ayaq üstə 10 saniyə dayana bilməyən şəxslərin sonrakı illərdə ölüm riskinin daha yüksək olduğu müəyyən edilib.
Lakin bu nəticə tarazlıq zəifliyinin birbaşa erkən ölümə səbəb olduğunu göstərmir. Həmçinin testi yerinə yetirə bilməmək insanın vaxtından əvvəl qocaldığı və ya yaxın zamanda öləcəyi demək deyil. Bu, ümumi fiziki vəziyyətlə əlaqəli göstərici kimi qiymətləndirilir.
Tarazlığı saxlamaqda çətinlik əzələ zəifliyi, reaksiyaların ləngiməsi və hərəkət məhdudluğu ilə müşayiət oluna bilər.
Tarazlığı qorumaq niyə vacibdir?
Yaş artdıqca əzələ gücü və tarazlığı təmin edən sistemlərin fəaliyyəti zəifləyə bilər. Bədənin müvazinətini saxlaması üçün görmə, daxili qulaq, sinir sistemi və əzələlər birlikdə işləyir.
ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzlərinin məlumatına görə, 2021-ci ildə yıxılmalar 65 yaş və yuxarı 38 mindən çox insanın ölümünə səbəb olub. Təxminən üç milyon təcili yardım şöbəsinə müraciət də yıxılmalarla əlaqəli olub.
Paltar geyinərkən səndələmək, səki kənarını keçməkdə çətinlik çəkmək və başı çevirəndə müvazinəti itirmək tarazlıq probleminə diqqət yetirməyin lazım olduğunu göstərə bilər. Pilləkəndə məhəccərdən istifadə etmək isə təhlükəsizlik tədbiridir və təkbaşına ciddi problemin əlaməti sayılmır.
Bir ayaq üstə dayanmağı necə yoxlamaq olar?
Yıxılma riski yoxdursa, yoxlamanı düz, sürüşməyən səthdə, möhkəm dayaq və ya divarın yanında etmək olar. Qarşıya baxaraq bir ayağı yerdən azca qaldırmaq lazımdır.
Qaldırılan ayaq yerə toxunduqda, dayaq ayağı yerini dəyişdikdə və ya tarazlığı saxlamaq üçün nədənsə tutmaq lazım gəldikdə vaxt dayandırılır. Özünü məcbur etmək və yıxılmaq riski ilə üzləşmək olmaz.
Nəticə yaşdan və sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır. Buna görə də 30-60 saniyə dayanmağı hamı üçün məcburi norma kimi qəbul etmək düzgün deyil.
Tarazlığı necə məşq etdirmək olar?
Məşqə möhkəm dayağın yanında, qısa müddətli cəhdlərlə başlamaq olar. Tarazlıq imkan verirsə, hər ayaq üçün 10 saniyəlik intervallar seçilə, müddət tədricən 5-10 saniyə artırıla bilər.
Gözləri bağlamaq, başı çevirmək və qeyri-sabit səthdə dayanmaq yıxılma riskini artırır. Xüsusilə yaşlı və tarazlıq problemi olan şəxslər bu çətinləşdirilmiş hərəkətləri mütəxəssis nəzarəti olmadan etməməlidirlər.
Tarazlıq itkisi təkrarlanırsa, başgicəllənmə və ya yıxılmalar varsa, səbəbi müəyyənləşdirmək üçün həkimə müraciət etmək lazımdır.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
