Bu  10 əşyaya toxunduqdan   sonra  əllərinizi   mütləq  yuyun
17 noyabr 2026 16:49 (UTC +04:00)

Bu 10 əşyaya toxunduqdan sonra əllərinizi mütləq yuyun

0

Gündəlik həyatda onlarla əşyaya toxunuruq, lakin həmin əşyaların bizdən əvvəl neçə nəfərin əlindən keçdiyini düşünmürük. İctimai nəqliyyatda tutacaqlar, restoran menyuları, ödəniş terminallarının ekranları və hətta adi pul əsginasları müxtəlif mikroorqanizmlərin toplandığı yerlər ola bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər gündəlik istifadə etdiyimiz bəzi əşyaların üzərində çoxlu sayda bakteriya və digər mikroorqanizmlərin toplana biləcəyini bildirirlər. Belə əşyalara toxunmaqdan tamamilə qaçmağa ehtiyac yoxdur. Əsas məsələ çoxsaylı insanların istifadə etdiyi səthlərlə təmasdan sonra əlləri yumağı vərdişə çevirməkdir.

Mütəxəssislər toxunduqdan sonra əl gigiyenasına xüsusi diqqət yetirilməli olan 10 əşya və səthi açıqlayıblar.

1. Pul əsginasları və qəpiklər

Nağd pullar daim əldən-ələ keçir, pulqabılarda, ciblərdə və kassalarda saxlanılır. Bəzi əsginaslar illərlə dövriyyədə qalır. Buna görə də onların üzərində müxtəlif mikroorqanizmlərin aşkarlanması təəccüblü deyil.

Dollar əsginaslarını araşdıran alimlər onların üzərində yüzlərlə müxtəlif mikroorqanizm aşkar ediblər. Bəzi nümunələrdə bağırsaq çöpləri və salmonella bakteriyalarına da rast gəlinib. Bu səbəbdən pulla təmasdan sonra, xüsusilə yeməkdən əvvəl əlləri yumaq tövsiyə olunur.

2. Qapı dəstəkləri və tutacaqlar

İctimai tualetlərin qapı dəstəkləri, eskalator tutacaqları və avtobuslardakı dəmir tutacaqlar gün ərzində çoxsaylı insanın toxunduğu səthlərdir. Xüsusilə ictimai nəqliyyatdan istifadə etdikdən sonra əl gigiyenasına diqqət yetirmək vacibdir. Lakin bakteriyalardan qorxaraq tutacaqlardan istifadə etməmək düzgün deyil. Çünki nəqliyyatda təhlükəsizlik daha önəmlidir. Sadəcə, səfərdən sonra əlləri yumaq, həmin vaxta qədər isə üzə və qidaya toxunmamaq məsləhətdir.

3. Restoran və kafelərdəki menyular

Restoranlarda istifadə edilən kağız və ya çoxdəfəlik menyular gün ərzində onlarla müştərinin və işçinin əlindən keçir. Araşdırmalardan birində restoran menyularının üzərində xeyli miqdarda bakteriya aşkar edilib. Bunun səbəbi eyni əşyanın müxtəlif insanlar tərəfindən dəfələrlə istifadə olunmasıdır. Ona görə də restoranda sifariş verdikdən və menyunu kənara qoyduqdan sonra yeməyə başlamazdan əvvəl əlləri yumaq faydalı vərdişdir.

4. Poliklinika və həkim kabinetlərindəki əşyalar

Tibb müəssisələrinə hər gün çoxsaylı insan müraciət edir. Buna görə də qapı dəstəkləri, kresloların qoltuqaltıları, qeydiyyat masaları və digər səthlər daim müxtəlif insanların əlləri ilə təmasda olur. Xüsusilə sənədlərin doldurulması üçün istifadə edilən qələmlərə diqqət yetirmək lazımdır. Eyni qələmdən gün ərzində onlarla pasiyent istifadə edə bilər. Tibb müəssisəsindən çıxdıqdan sonra əlləri yaxşıca yumaq sadə, lakin faydalı gigiyena qaydasıdır.

5. Ev heyvanları və digər heyvanlar

Pişik və ya it uzun illər sizinlə yaşasa və ailənin bir üzvünə çevrilsə belə, gigiyena qaydalarını unutmaq olmaz. Heyvanların tüklərində, pəncələrində və dərisində müxtəlif mikroorqanizmlər ola bilər. Xüsusilə yad heyvanlarla təmasdan, ev heyvanlarının tullantılarını təmizlədikdən, onları yemlədikdən, fermaya və ya heyvanlarla birbaşa təmasın mümkün olduğu zooparka getdikdən sonra əlləri yumaq vacibdir. Bu, heyvanlardan uzaq durmaq lazım olduğu anlamına gəlmir. Sadəcə, onlarla təmasdan sonra gigiyenaya diqqət yetirilməlidir.

6. Sensor ekranlar

Özünəxidmət terminalları, bankomatlar, məlumat köşkləri və hava limanlarındakı sensor ekranlardan hər gün yüzlərlə insan istifadə edir. İnsanlar çox vaxt bu ekranlara toxunduqdan bir neçə dəqiqə sonra əlləri ilə yemək yeyir və ya üzlərinə toxunurlar. Bu kateqoriyaya smartfonlar da daxildir. Xüsusilə telefondan bir neçə nəfər istifadə edirsə və ya cihaz tez-tez müxtəlif səthlərə qoyulursa, onun təmizliyinə diqqət yetirmək lazımdır.

7. Mətbəx süngərləri və doğrama lövhələri

Bakteriyaların toplandığı əşyalar yalnız ictimai yerlərdə olmur. Onlardan bəziləri elə mətbəximizdə, qab yuduğumuz çanağın yanında yerləşir. Rütubət, yemək qalıqları və süngərin məsaməli quruluşu mikroorqanizmlərin çoxalması üçün əlverişli şərait yaradır. Araşdırmalardan birində istifadə olunmuş mətbəx süngərlərində yüzlərlə müxtəlif bakteriya növü aşkarlanıb. Doğrama lövhələrinə də xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Xüsusilə çiy ətlə təmasda olan lövhələr düzgün təmizlənmədikdə bakteriyaların yayılmasına səbəb ola bilər. Buna görə də yemək hazırlayarkən əlləri yalnız işə başlamazdan əvvəl deyil, çiy məhsullara, istifadə olunmuş lövhələrə və süngərlərə toxunduqdan sonra da yumaq lazımdır.

8. Başqalarının istifadə etdiyi qələmlər

Adi diyircəkli qələm ilk baxışdan təhlükəli görünmür. Lakin banklarda, poçt şöbələrində, ofislərdə, otellərdə və dövlət müəssisələrində istifadə edilən qələmlər gün ərzində onlarla insanın əlindən keçir. Üstəlik, bəzi insanların qələmin qapağını dişləmək vərdişi də var. Başqasının qələmindən və ya ümumi istifadə üçün nəzərdə tutulmuş qələmdən istifadə etmisinizsə, yeməkdən və üzünüzə toxunmazdan əvvəl əllərinizi yumağınız məsləhətdir.

9. Maye sabun qabları

Bu, bir qədər qəribə görünə bilər. Çünki insanlar sabun qabına məhz əllərini yumaq üçün toxunurlar. Lakin maye sabun qabının düyməsinə və ya pompasına əllər yuyulmamışdan əvvəl toxunulduğu üçün onun üzərində əvvəlki istifadəçilərdən qalan mikroorqanizmlər ola bilər. Xüsusilə ictimai yerlərdəki çoxdəfəlik sabun qablarında buna diqqət yetirmək lazımdır. Xoşbəxtlikdən, problemin həlli sadədir. Sabun qabına toxunduqdan sonra əlləri sabunla yaxşıca yumaq kifayətdir.

10. Hava limanlarındakı plastik qablar və digər səthlər

Hava limanları hər gün minlərlə insanın keçdiyi məkanlardır. Buna görə də burada ümumi istifadə edilən çoxsaylı səthlər mövcuddur. Tədqiqatçılar xüsusilə təhlükəsizlik yoxlaması zamanı istifadə olunan plastik qablara diqqət çəkirlər. Sərnişinlər bu qablara telefonlarını, çantalarını, geyimlərini və digər şəxsi əşyalarını yerləşdirirlər. Bundan əlavə, sensor ekranlar, qapı dəstəkləri, qeydiyyat masaları və digər səthlər də çoxsaylı insanın əlləri ilə təmasda olur. Bu səbəbdən hava limanında təhlükəsizlik yoxlamasından keçdikdən sonra əlləri yumaq və ya antiseptik vasitədən istifadə etmək tövsiyə olunur.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bakteriya, virus və digər mikroorqanizmlərlə təmasdan tamamilə qaçmaq mümkün deyil. Gündəlik həyatı mikroblarla daimi mübarizəyə çevirməyə də ehtiyac yoxdur. Əsas məsələ əl gigiyenasının hansı hallarda daha vacib olduğunu bilməkdir. Yemək hazırlamazdan və yeməzdən əvvəl, tualetdən istifadə etdikdən sonra, heyvanlarla, çiy ətlə, tullantılarla və çoxsaylı insanların toxunduğu səthlərlə təmasdan sonra əlləri yumaq xüsusilə əhəmiyyətlidir. Əlləri düzgün yumaq üçün əvvəlcə təmiz axar su ilə islatmaq, sonra sabun vurmaq lazımdır. Ovucun içi, əlin üst hissəsi, barmaqların arası və dırnaqların ətrafı diqqətlə təmizlənməlidir.

Əlləri sabunla ən azı 20 saniyə ərzində sürtmək, daha sonra yaxşıca yaxalamaq və qurutmaq tövsiyə olunur. Su və sabun olmadıqda isə tərkibində ən azı 60 faiz spirt olan əl antiseptikindən istifadə etmək mümkündür. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hər bakteriya insan üçün təhlükəli deyil və çirkli səthə toxunmaq mütləq xəstələnmək demək deyil. Bununla belə, əllərin müntəzəm və düzgün yuyulması infeksiyaların yayılma riskini azaltmağa kömək edən ən sadə və təsirli üsullardan biridir.

1 2 3 4 5 İDMAN XƏBƏRLƏRİ
0
# 112

Oxşar yazılar