Bank kartının təhlükəsizliyində cəmi dörd rəqəmdən ibarət PIN-kod mühüm rol oynayır. Nəzəri olaraq dördrəqəmli kod üçün 10 min fərqli kombinasiya mövcuddur. Lakin insanlar çox vaxt yadda saxlamaq asan olan eyni və ya oxşar rəqəmləri seçdiklərinə görə bəzi PIN-kodlar digərlərindən qat-qat asan təxmin edilir.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, 3,4 milyon PIN-kodun təhlili istifadəçilərin seçimlərinin nə qədər proqnozlaşdırıla bildiyini ortaya qoyub.
Araşdırmaya əsasən, ən çox istifadə edilən üç kombinasiya, 1234, 1111 və 0000 bütün təhlil olunan PIN-kodların təxminən 19 faizini təşkil edib.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu nəticələr bütün bank kartlarını əhatə etmir. Məlumatlar daha əvvəl ictimailəşdirilmiş bazalar əsasında toplanıb. Buna baxmayaraq, nəticələr insanların asan yadda qalan və eyni zamanda asan təxmin edilən kodlara üstünlük verdiyini göstərir.
1234, 1111 və 0000 niyə təhlükəlidir?
Bu PIN-kodların əsas problemi onların heç bir təsadüfilik daşımamasıdır.
1234 sadə rəqəm ardıcıllığıdır. 1111 və 0000 isə eyni rəqəmin təkrarlanmasından ibarətdir. Kartın kodunu təxmin etməyə çalışan şəxs məhz belə kombinasiyaları ilk növbədə yoxlaya bilər.
Riskli kodlar arasında 4321 kimi əks ardıcıllıqlar da var.
2580 isə telefon və ya terminal klaviaturasında şaquli xətt əmələ gətirdiyi üçün asan yadda qalır və buna görə də proqnozlaşdırılması daha rahatdır.
Doğum tarixindən istifadə etmək də risklidir
Mütəxəssislər şəxsi məlumatlarla əlaqəli PIN-kodlardan da uzaq durmağı məsləhət görürlər.
Doğum ili, doğum günü, telefon nömrəsinin bir hissəsi və ya insan haqqında açıq mənbələrdən öyrənilməsi mümkün olan digər tarixlər təhlükəsiz seçim hesab edilmir.
Belə kod istifadəçiyə şəxsi və məxfi görünsə də, həmin məlumatın başqaları tərəfindən əldə edilməsi mümkün ola bilər.
Hansı PIN-kodları seçmək olmaz?
PIN-kodu dəyişərkən aydın qanunauyğunluqlardan istifadə etmək tövsiyə edilmir.
Eyni rəqəmin dörd dəfə təkrarlanması, 1234 və 4321 kimi ardıcıllıqlar, klaviaturada sadə forma yaradan kombinasiyalar və şəxsi tarixlər riskli variantlar sırasındadır.
Eyni PIN-kodu bir neçə bank kartında və ya başqa xidmətlərdə istifadə etmək də təhlükəsizlik baxımından yaxşı seçim deyil.
Əgər həmin kod bir dəfə başqa şəxsin əlinə keçərsə, bir neçə hesab və ya kart üçün risk yarana bilər.
Daha etibarlı PIN-kodu necə seçmək olar?
Əsas qayda kodun sadə şəkildə izah edilə bilən hər hansı qanunauyğunluğa əsaslanmamasıdır.
PIN doğum tarixi, telefon nömrəsi, eyni rəqəmlər və ya klaviaturadakı sadə ardıcıllıqla əlaqəli olmamalıdır.
Bank tərəfindən avtomatik yaradılmış PIN-kod mürəkkəb görünsə belə, onu yalnız yadda saxlamaq çətin olduğuna görə dəyişmək məcburi deyil. Təsadüfi yaradılmış kod çox vaxt insanın özünün seçdiyi sadə kombinasiyadan daha təhlükəsiz olur.
PIN-kodu kartın üzərinə yazmaq, kodun qeyd edildiyi kağızı kartla eyni pul kisəsində saxlamaq və ya başqa şəxslərlə paylaşmaq da tövsiyə edilmir.
Bankomat və ya ödəniş terminalında kod daxil edilərkən klaviaturanı digər əllə örtmək məsləhətdir. Əgər PIN-kodun kimsə tərəfindən görüldüyünə şübhə yaranarsa, onu dəyişmək və zərurət olduqda bankla əlaqə saxlamaq daha təhlükəsiz addım hesab olunur.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, dördrəqəmli PIN-kodun əsas zəifliyi onun uzunluğu deyil, nə qədər proqnozlaşdırıla bilməsidir.