Təsəvvür edin, illərlə pul yığıb Bakıda mənzil almısınız. Notariusda sənədlər rəsmiləşdirilib, açarlar sizə təhvil verilib. Ancaq bir neçə gün sonra kommunal ödənişləri yoxlayarkən məlum olur ki, mənzilin əvvəlki sahibindən yüzlərlə, bəzən isə minlərlə manat borc qalıb. Elektrik, qaz, su və komendant xərcləri üst-üstə yığılır. İndi həmin borcların ödənilməsi sizdən tələb olunur. Bəs bu qanunidirmi? Mənzili alan şəxs əvvəlki sahibin borclarını ödəməyə məcburdurmu?
Lent.az Azərbaycan qanunvericiliyini, kommunal xidmət qaydalarını və mənzil alarkən diqqət edilməli məqamları araşdırıb.
Köhnə sahibin borcu yeni alıcıya keçirmi?
Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, kommunal xidmətlər üzrə borc, bir qayda olaraq, həmin xidmətdən istifadə edən və xidmət müqaviləsinin tərəfi olan şəxsin öhdəliyidir.
2026-cı ilin fevralında “Azərbaycan” qəzetində dərc edilmiş hüquqi izahda da bildirilir ki, kommunal xidmət müqaviləsini kim bağlayıbsa, həmin müqavilədən yaranan borcu da o ödəməlidir.
Bu o deməkdir ki, mənzili almağınız əvvəlki sahibin bütün şəxsi borclarını avtomatik olaraq sizin üzərinizə keçirmir.
Lakin burada mühüm istisna var. Alqı-satqı müqaviləsində borcların ödənilməsi barədə ayrıca şərt nəzərdə tutula və ya qanunvericilikdən irəli gələn xüsusi öhdəliklər mövcud ola bilər. Buna görə müqavilənin məzmununu diqqətlə yoxlamaq vacibdir.
Borc sizin deyil, bəs niyə qaz və suyu adınıza keçirə bilmirsiniz?
Problemin ən maraqlı tərəfi məhz buradadır.
ASAN Kommunalın rəsmi məlumatına əsasən, “Azəriqaz” üzrə abonent məlumatlarının dəyişdirilməsi zamanı borc aşkar edilərsə, müəyyən istisnalar xaricində xidmət həyata keçirilmir.
Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin abonent dəyişikliyi qaydalarında da oxşar tələb mövcuddur: borc varsa, abonent dəyişdirilməsi yalnız həmin borc ödənildikdən sonra aparılır.
Beləliklə, əvvəlki sahibin borcu hüquqi baxımdan avtomatik olaraq yeni alıcının şəxsi borcuna çevrilməsə də, mənzilin kommunal sənədlərinin rəsmiləşdirilməsində ciddi maneə yarada bilər.
Bu fərq alıcıların ən çox diqqət etməli olduğu məsələlərdəndir.
Bakıda yeni tikililərin gizli xərcləri
Xüsusilə paytaxtdakı yaşayış komplekslərində komendant və idarəetmə haqları ayrıca mübahisə yarada bilir.
Binaların mühafizəsi, liftlərin saxlanması, təmizlik və digər xidmətlər üçün aylıq ödənişlər hesablanır.
Daşınmaz əmlak üzrə ekspert Elnur Azadovun 2026-cı ilin iyununda verdiyi açıqlamaya görə, mənzilin təhvil verilməsinə qədər yaranmış kommunal və idarəetmə borcları, adətən, əvvəlki sahibin öhdəliyi hesab edilir.
Ancaq alıcı müqaviləni diqqətlə oxumadıqda və köhnə borcları əvvəlcədən dəqiqləşdirmədikdə sonradan idarəedici şirkətlə mübahisə yaşaya bilər.
Mənzil alarkən hansı sənədlər mütləq yoxlanmalıdır?
İlk növbədə əmlakın mülkiyyət hüququnu təsdiqləyən çıxarış araşdırılmalıdır. Satıcının həqiqətən mənzilin sahibi olduğu müəyyənləşdirilməlidir.
İkinci mühüm sənəd daşınmaz əmlak üzərində həbsin, ipotekanın və ya digər yüklülüyün olub-olmadığını göstərən dövlət reyestri arayışıdır.
Bundan başqa, mənzildə qeydiyyatda olan şəxslər haqqında məlumat yoxlanılmalıdır. Satıcının ailə vəziyyətindən asılı olaraq həyat yoldaşının notariat qaydasında təsdiqlənmiş razılığı da tələb oluna bilər.
Kommunal xidmətlər üzrə isə elektrik, qaz və su abonent kodları götürülməli, borclar ayrıca yoxlanılmalıdır. Yeni tikilidirsə, komendant və idarəetmə haqları üzrə də hesablaşma vəziyyəti dəqiqləşdirilməlidir.
Bir foto sizi böyük borcdan qoruya bilər
Mənzil təhvil verilən gün elektrik, qaz və su sayğaclarının göstəricilərinin fotoşəkillərini çəkmək tövsiyə olunur.
Daha etibarlı üsul isə bu göstəriciləri mənzilin təhvil-təslim aktında qeyd etməkdir.
Həmin sənəddə mənzilin təhvil verildiyi tarix, sayğac göstəriciləri və mövcud kommunal borclar göstərilməlidir.
Alqı-satqı müqaviləsində də satışdan əvvəl yaranmış öhdəliklərin kimin tərəfindən ödəniləcəyi açıq yazılmalıdır.
Bu, sonradan tərəflər arasında yaranacaq mübahisələrdə mühüm sübut ola bilər.
Sizdən başqasının borcunu tələb edirlərsə, nə etməlisiniz?
Belə vəziyyətdə ilk addım aidiyyəti kommunal quruma yazılı müraciət etməkdir.
Borcun hansı dövrdə yarandığını, hansı abonentə aid olduğunu və yeni mülkiyyətçidən tələb edilməsinin hüquqi əsasını soruşmaq lazımdır.
Müraciətə alqı-satqı müqaviləsi, mülkiyyət sənədi və təhvil-təslim aktı əlavə edilə bilər.
Mübahisə həll olunmazsa, hüquqi məsləhət almaq və zərurət yarandıqda məhkəməyə müraciət etmək mümkündür.
Unutmayın, mənzil alarkən yalnız divarların vəziyyətini, təmiri və yerləşdiyi ərazini yoxlamaq kifayət deyil. Bəzən ən ciddi problem gözlə görünməyən köhnə borclardır.
Satıcının vaxtında ödəmədiyi bir kommunal hesab yeni evinizdə ilk gündən narahatlıq yarada bilər. Bunun qarşısını almağın ən etibarlı yolu isə pulu ödəməzdən əvvəl bütün sənədləri və borcları yoxlamaqdır.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
