Niyə 2024-cü ildə davamlı  maqnit qasırğaları   gözlənilir? -  CAVAB
21 yanvar 2024 19:24 (UTC +04:00)

Niyə 2024-cü ildə davamlı maqnit qasırğaları gözlənilir? - CAVAB

Rusiya Elmlər Akademiyasının Kosmik Tədqiqatlar İnstitutunun Günəş astronomiya laboratoriyasının rəhbəri Sergey Boqaçev bildirib ki, 2024-cü ildə cəmi 50-60 maqnit qasırğası gözlənilir, onlardan 20-yə yaxını güclü olacaq.

"Əgər ayda orta hesabla bir və ya iki belə qasırğa baş verərsə, bu, təəccüblü olmayacaq", - Lent.az-ın xarici KİV-ə istinadla xəbərinə görə, Boqaçev deyib.

“Maqnit qasırğaları “ağırlıq dərəcəsinə” görə beş kateqoriyaya bölünür - G1-dən G5-ə qədər. Ən ekstremal G5 qasırğalarıdır. Onlar G1-dən yüz dəfə daha güclüdür və çox nadir hallarda baş verir”, - Sergey Boqaçev vurğuladı. Sonuncu dəfə belə hadisə 2005-ci ildə qeydə alınıb. Qarşıdakı ildə cari proqnozlara görə, ən güclü maqnit qasırğaları G3 və G4 səviyyəli olacaq.

Beynəlxalq təsnifata görə, onlar peyk və radio rabitəsində fasilələrə və hətta elektrik şəbəkələrində qoruyucu vasitələrin sıradan çıxmasına səbəb ola bilər.

Heliofizikin izah etdiyi kimi, bu, ümumiyyətlə, Günəşin indi 11 illik fəaliyyət dövrünün növbəti zirvəsinə yaxınlaşması ilə izah olunur. Əvvəllər alimlər onun 2025-ci ildə gələcəyini gözləyirdilər. Ancaq indi günəş aktivliyi o qədər intensiv şəkildə artır ki, görünür, bu proqnozlara bir qədər yenidən baxılmalıdır.

“Əvvəlki ili təhlil etdikdə görürük ki, günəş aktivliyi kifayət qədər sürətlə artır, o, ilkin proqnozlaşdırılandan bir yarım dəfə sürətlə artır. Ona görə də belə bir fikir var və indi də geniş yayılıb ki, maksimum daha tez gələcək. Çünki 2025-ci ilə qədər bu sürətlə böyüməyə davam etsək, o zaman dövriyyə çox yüksək olacaq”, - fizik vurğulayıb.

Heliofizik xatırladıb ki, maqnit qasırğaları demək olar ki, həmişə güclü günəş hadisəsinin nəticəsidir, bu da əslində Günəşdə partlayışdır: Günəş maddəsinin nəhəng kütlələri ulduzun atmosferindən atılır, bəziləri iki-üç gün ərazində Yerə çatır və onun maqnitosferini pozur. Bu günəş emissiyasına tac kütləsi emissiyası deyilir.

“Əslində Günəşin parçaları gəlir. Günəş atmosferinin parçaları atılır. Əgər siz və mən bu anda açıq kosmosda olsaydıq, yəni qorunmasaydıq, o zaman biz, ümumiyyətlə, təhlükəli radiasiya dozası ala bilərdik”, - Sergey Boqaçev izah edir.

Bir qayda olaraq, Tac emissiyası günəş alovu adlanan şeylə müşayiət olunur - yüksək enerjili fotonların axını. Bir neçə dəqiqə ərzində yerə çatırlar. Maqnitosferə təsir etmirlər, ancaq atmosferin yuxarı təbəqələri ilə qarşılıqlı təsir göstərirlər və bir neçə gündən sonra Günəş plazmasının nəhəng buludlarının bizə uça biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

Cari məlumatlara görə (2024-cü ilin yanvar ayının ortalarına qədər) yaxın həftələrdə maqnit fırtınaları gözlənilmir. Bununla birlikdə, günəş davranışının bu cür proqnozlarında bir az hiyləgərlik var, heliofizik etiraf edir: onlar son 27 gün ərzində müşahidələrin nəticələrinə əsasən tərtib edilir, bu müddət ərzində Günəş öz oxu ətrafında tam fırlanır.

Növbəti 27 gün ərzində heç nə dəyişməyəcək. Ancaq belə bir zəmanət yoxdur. Buna görə də, son qəfil dəyişiklikləri nəzərə alan qısamüddətli, üç günlük proqnoz var.


 

# 8082
avatar

Oxşar yazılar