Balıq insan orqanizmi üçün faydalı qidalar sırasında yer alsa da, bütün balıq növləri eyni dərəcədə təhlükəsiz hesab edilmir. Bəzi balıq növləri yaşadıqları mühit və qidalanma xüsusiyyətlərinə görə civə, qurğuşun və digər ağır metalları öz orqanizmlərində toplayır. Bu maddələrin uzun müddət ərzində qəbul edilməsi sinir sistemi, ürək və qaraciyərin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə uşaqlar, hamilə qadınlar və süd verən analar belə balıqları seçərkən daha diqqətli olmalıdırlar. Mütəxəssislər sağlam qidalanmaq üçün hansı balıqlardan uzaq durmağın və onları hansı növlərlə əvəz etməyin vacib olduğunu açıqlayıblar.
Lent.az bu təhlükəli balıq növlərini təqdim edir:
Tərkibində ağır metalların çox olduğu balıqlar
Balıqlar ətraf mühitdəki toksinləri öz orqanizmlərində toplaya bilir. Adətən daha uzunömürlü və qida zəncirinin yuxarı pilləsində yerləşən yırtıcı balıqlarda bu göstəricilər daha yüksək olur.
Tərkibində civə və digər ağır metalların yüksək olduğu balıq növləri bunlardır:
Akula - uzun ömür sürməsi və yırtıcı olması səbəbindən ən çox çirklənən balıqlardan biridir.
Qılınc balığı - tərkibindəki civə səviyyəsinin yüksək olması ilə seçilir.
Kral skumbriyası - bəzi hallarda toksinlərin miqdarı normadan artıq olur.
İri gözlü tuna (Bigeye tuna) - yüksək civə konsentrasiyası daşıya bilər.
Taylfiş (Tilefish) - ağır metal tərkibinə görə riskli balıqlar sırasındadır.
Bu balıqlar niyə satışdadır?
Risklərinə baxmayaraq, bu balıq növləri hələ də mağazalarda satılır. Bunun bir neçə səbəbi var:
Tuna və qılınc balığına olan yüksək istehlakçı tələbatı;
Bir çox ölkədə onların satışına tam qadağa qoyulmaması;
Ağır metallar üzrə icazə verilən normaların ölkələrə görə fərqlənməsi;
İstehlakçıların hansı balıqların sağlamlıq üçün risk daşıdığını kifayət qədər bilməməsi.
Daha təhlükəsiz balıq alternativləri
Riskləri azaltmaq üçün civə səviyyəsi aşağı olan və qısa ömür sürən balıqlara üstünlük vermək tövsiyə olunur.
Ən təhlükəsiz seçimlər bunlardır:
Sardina - omeqa-3 ilə zəngindir və toksinləri az toplayır;
Qızılbalıq - xüsusilə vəhşi növləri sağlam seçim hesab edilir;
Siyənək - həm əlçatan, həm də təhlükəsizdir;
Treska - yüngül və pəhriz üçün uyğun balıqdır;
Ançous - kiçik ölçülü olduğundan çirklənmə səviyyəsi aşağı olur;
Forel - gündəlik qidalanma üçün təhlükəsiz alternativlərdəndir.
Balıq istehlakı ilə bağlı tövsiyələr
Hətta təhlükəsiz hesab olunan balıqları da normadan artıq qəbul etmək məsləhət görülmür.
Mütəxəssislərin tövsiyələrinə görə:
Böyüklər həftədə 2-3 porsiya balıq istehlak edə bilərlər;
Hamilə qadınlar və uşaqlar yalnız civə səviyyəsi aşağı olan balıqları seçməlidirlər;
Tuna və iri yırtıcı balıqların qəbulu həftədə bir dəfədən çox olmamalıdır;
Müxtəlif balıq növlərini növbəli şəkildə istehlak etmək toksinlərin toplanma riskini azaldır.
Uşaqlara tuna vermək olarmı?
Bəli, lakin məhdud miqdarda. Daha az civə ehtiva edən açıq rəngli tuna növlərinə üstünlük verilməlidir. İri gözlü tuna isə məsləhət görülmür.
Bişirmə civəni azaldırmı?
Xeyr. Civə və digər ağır metallar istilik təsirindən parçalanmır. Buna görə də qaynatmaq və ya sobada bişirmək balığı daha təhlükəsiz etmir.
Hansı balıqları tez-tez yemək tövsiyə olunmur?
Akula, qılınc balığı, kral skumbriyası və iri gözlü tuna yüksək toksin tərkibinə görə mütəmadi istehlak üçün uyğun hesab edilmir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
