Su sayğacı çox yazırsa, bunu necə yoxlamaq olar? - ARAŞDIRMA

Aylıq su sərfiyyatı əvvəlki dövrlə müqayisədə qəfil artıbsa, ilk şübhə adətən sayğaca yönəlir. Ancaq yüksək göstəricinin səbəbi həmişə sayğacın nasazlığı olmur. Damcılayan kran, unitaz çənində görünməyən sızma, borudakı çat, göstəricinin səhv qeydə alınması və ya ailənin istifadə vərdişlərinin dəyişməsi də hesabı yüksəldə bilər. Problemin mənbəyini müəyyənləşdirmək üçün bir neçə sadə yoxlama aparmaq mümkündür.

Lent.az-ın əməkdaşının bu mövzu ilə bağlı araşdırmasını təqdim edirik:

Sayğacın hərəkətini izləyin

İlk sınaq üçün evdə su istifadə edən bütün qurğuları bağlayın. Paltaryuyan və qabyuyan maşının işləmədiyinə, kranların tam bağlı olduğuna, unitaz çəninin su toplamadığına əmin olun. Sonra sayğacın göstəricisinin fotosunu çəkin və üzərindəki kiçik fırlanan işarəni izləyin.

Heç bir yerdə su istifadə edilmədiyi halda həmin işarə hərəkət edirsə və ya rəqəmlər artırsa, sistemdə sızma ehtimalı yüksəkdir. Daha dəqiq nəticə üçün 30-60 dəqiqə su işlətməyin və göstəricini yenidən yoxlayın. Fərq yaranıbsa, su hansısa nöqtədən axır.

Gecə testi gizli itkini üzə çıxarır

Ən etibarlı üsullardan biri gecə sınağıdır. Yatmazdan əvvəl sayğacın bütün rəqəmlərini fotoşəkildə qeyd edin. Gecə ərzində krandan, unitazdan, paltaryuyandan və digər avadanlıqlardan istifadə etməyin. Səhər ilk olaraq sayğaca baxın.

Göstərici dəyişibsə, mənzildə gözə görünməyən su itkisi ola bilər. Xüsusilə divarın içindən və döşəmənin altından keçən borular yoxlanmalıdır. Divarda nəmlik, kif qoxusu, qabarmış boya və ya döşəmədə yaşlıq gizli sızmanın əlamətləri sayılır.

Ən çox suyu unitaz “oğurlayır”

Unitaz çənindən kasaya zəif su axması çox vaxt görünmür və səs yaratmır. Lakin belə nasazlıq gün ərzində yüzlərlə litr su itkisinə səbəb ola bilər.

Bunu yoxlamaq üçün çənin içərisindəki suya bir neçə damcı qida boyası əlavə edin. Təxminən 15-20 dəqiqə unitazdan istifadə etməyin. Rəngli su kasaya keçərsə, çənin klapanı və ya rezin hissəsi su buraxır. Qida boyası yoxdursa, kasanın arxa divarında davamlı su izi olub-olmadığına baxmaq da kifayətdir.

Vedrə ilə sayğacı necə yoxlamaq olar?

Sadə ölçmə sınağı üçün həcmi dəqiq bilinən 10 litrlik qabdan istifadə edin. Əvvəlcə bütün kranları bağlayıb sayğacın göstəricisini qeyd edin. Sonra yalnız bir kranı açaraq qaba düz 10 litr su doldurun.

Normal halda sayğacdakı sərfiyyat 0,010 kubmetr artmalıdır. Məsələn, ilkin göstərici 125,340 kubmetrdirsə, sınaqdan sonra təxminən 125,350 olmalıdır. Kiçik fərq qabın həcminin dəqiq olmamasından və göstəricinin düzgün oxunmamasından yarana bilər. Böyük fərq müşahidə edilərsə, sınağı iki-üç dəfə təkrarlamaq lazımdır.

Qəbzdəki rəqəmləri də müqayisə edin

Problem sayğacda deyil, məlumatın qeydə alınmasında da ola bilər. Qəbzdə göstərilən əvvəlki və son göstəricini sayğacın real rəqəmləri ilə tutuşdurun. Bəzən rəqəmin səhv yazılması, hesablama dövrünün uzun olması və ya əvvəlki orta sərfiyyatın sonradan faktiki göstəriciyə uyğunlaşdırılması məbləği yüksəldir.

Azərbaycanda sayğaca baxış üçün şərait yaradılmadıqda sərfiyyat əvvəlki dövrün orta istehlakına əsasən hesablana, sonradan isə faktiki göstəriciyə uyğun düzəliş edilə bilər. Bu səbəbdən hesabın hansı göstərici əsasında hazırlandığını dəqiqləşdirmək vacibdir. Bu qayda Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin məlumatında da əksini tapır.

Nasazlıq şübhəsi qalarsa nə etməli?

Evdə sızma aşkarlanmadığı halda sayğac yenə normadan artıq sərfiyyat göstərirsə, su təchizatı qurumuna yazılı müraciət edilməlidir. Müraciət zamanı abonent kodu, ünvan, sayğacın seriya nömrəsi, cari göstəricinin fotosu və əvvəlki qəbzlər təqdim olunmalıdır. Sayğaca rəsmi baxışın keçirilməsini və nəticənin aktla sənədləşdirilməsini tələb etmək məqsədəuyğundur.

Plombu açmaq, sayğacı özbaşına sökmək və ya mexanizminə müdaxilə etmək olmaz. Mübahisə həll edilməzsə, istehlakçı əvvəlcə xidmət göstərən quruma, nəticə əldə etmədikdə isə istehlakçı hüquqlarını qoruyan dövlət qurumuna yazılı şikayət edə bilər.