"Mercedes" tarixinin ən kiçik avtomobili: Bu heyrətamiz NAFA haqqında nə bilirsiniz?

"Smart"ın "Mercedes"in ilk şəhər avtomobili olduğunu düşünürsünüzsə, yanılırsınız. Ondan təxminən 15 il əvvəl Ştutqartda daha radikal bir layihə hazırlanıb.

Lent.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, söhbət "Mercedes-Benz" NAFA-dan gedir. Bu avtomobilin seriyalı istehsalından pul və ya tələbat çatışmazlığına görə deyil, rəsmi olaraq passiv təhlükəsizlik problemləri səbəbindən imtina edilib.

Cəmi 2,5 metr uzunluğunda "Mercedes"

"Mercedes-Benz" NAFA-nın uzunluğu cəmi 2,5 metr olub. Bu, müasir "Smart ForTwo"dan təxminən 19 santimetr qısadır. Konsept avtomobil 1982-ci ildə təqdim edilib. Bu isə "Mercedes-Benz A-Class W168"in seriyalı istehsalından təxminən 15 il əvvələ təsadüf edir. Avtomobil sürüşən qapılara və tam ötürücü sistemə malik olub. Həmin dövrün mikroavtomobilləri üçün bu xüsusiyyətlər olduqca qeyri-adi hesab edilirdi.

Dövrünü qabaqlayan qeyri-adi dizayn

NAFA-nın görünüşü klassik "Mercedes" modellərindən tamamilə fərqlənirdi. "W126" kimi modellərin yumşaq və axıcı xətlərinin əvəzinə, burada kiçik təkərlər üzərində yerləşən demək olar ki, kubşəkilli kuzov istifadə olunub. Avtomobilin ön hissəsi düz, qabaq şüşəsi isə demək olar ki, şaquli formada hazırlanıb. Sürüşən qapılar dar yerlərdə avtomobildən rahat düşüb-minməyə imkan verirdi. Maşını divara və ya başqa avtomobilə çox yaxın park etdikdə belə qapını açmaq problem yaratmırdı. Sürücü yüksək oturacaq mövqeyinə malik idi. Bu da şəhərdə daha yaxşı görünüş imkanı yaradırdı. "Mercedes" mühəndislərini belə bir avtomobil hazırlamağa vadar edən əsas səbəblərdən biri 1980-ci illərin əvvəllərində şəhərlərdə artan tıxaclar idi.

Mühəndislər gündəlik şəhər səfərləri üçün insana əslində nə qədər avtomobil lazım olduğunu müəyyənləşdirmək istəyirdilər. Nəticə isə çox sadə idi: dörd təkər, iki oturacaq və demək olar ki, heç bir baqaj yeri.

Kiçik avtomobildə tam ötürücü sistem

NAFA-nın texniki quruluşu ölçülərinə baxmayaraq kifayət qədər ciddi idi. Avtomobil tam ötürücü sistemlə təchiz edilib. 1982-ci ildə belə kiçik avtomobildə bu sistem olduqca nadir hesab olunurdu. Bu həllin əsas məqsədlərindən biri buzlu şəhər yollarında avtomobilin təkərlərinin sürüşməsinin qarşısını almaq idi. Mühərrik ön hissədə köndələn yerləşdirilib, sürətlər qutusu isə avtomatik olub. Bütün bu mexanizmlər cəmi 2,5 metr uzunluğunda kuzova yerləşdirilib. Salonun hündürlüyü sərnişinlərin rahat və dik vəziyyətdə oturmasına imkan verirdi. Kiçik ölçüləri sayəsində avtomobil çox məhdud ərazidə də park edilə bilirdi.

"Mercedes" niyə NAFA-nı satışa çıxarmadı?

Rəsmi səbəb passiv təhlükəsizlik olub. NAFA-nın ön hissəsində müasir avtomobillərdəki kimi geniş deformasiya zonası yox idi. Kapot və baqaj hissəsinin demək olar ki, olmaması güclü toqquşma zamanı sərnişinlər üçün ciddi risk yaradırdı. Bu səbəbdən avtomobil "Mercedes-Benz"in təhlükəsizlik standartlarına uyğun hesab edilməyib. Lakin məqalədə başqa ehtimal da irəli sürülür. Bildirilir ki, məsələnin bir hissəsi "Mercedes"in premium imici ilə bağlı ola bilərdi. 1980-ci illərdə "Mercedes" alıcıları markanı əsasən böyük, komfortlu və bahalı sedanlarla əlaqələndirirdilər.

Üçguşəli ulduzun cəmi 2,5 metr uzunluğunda şəhər avtomobilində görünməsi markanın həmin dövrdəki imic strategiyasına uyğun gəlməyə bilərdi. Digər amil isə yanacaq qiymətləri idi. 1980-ci illərin ortalarında Avropada böyük avtomobillərə maraq yenidən artırdı. NAFA isə bazarın hələ tam hazır olmadığı bir ideya kimi qaldı.

NAFA-nın ideyası 15 il sonra geri qayıtdı

Layihə seriyalı istehsala çatmasa da, onun əsas ideyaları "Mercedes"in sonrakı avtomobillərində özünü göstərdi. 1997-ci ildə təqdim olunan "Mercedes-Benz A-Class W168" xaricdən kompakt, daxildən isə geniş avtomobil konsepsiyasını davam etdirdi. A-Class NAFA-dan təxminən bir metr uzun olsa da, yüksək oturuş, qısa kuzov çıxıntıları və şəhərdə rahat istifadə prinsipi oxşar idi.

Smart ForTwo isə NAFA ideyasına daha da yaxınlaşdı.

Smart təxminən 2,7 metr uzunluğa, iki nəfərlik salona və şəhər istifadəsinə uyğun ultra-kompakt kuzova sahib oldu. NAFA-da istifadə olunan sürüşən qapılar isə sonradan Smart-a keçmədi.

"Mercedes" bazarı çox erkən görmüşdü?

NAFA öz dövründə uğursuz layihə sayıla bilərdi, lakin onun əsas ideyaları illər sonra avtomobil sənayesində geniş yayıldı. Bu gün qısa kuzov, yüksək oturuş və şəhərdə asan park imkanı bir çox kiçik avtomobil və elektromobilin əsas xüsusiyyətlərindəndir. "Citroen Ami" kimi ultra-kompakt şəhər nəqliyyat vasitələri də oxşar fəlsəfəyə əsaslanır. Bu baxımdan "Mercedes-Benz NAFA" avtomobil sənayesinin gələcəyini təxminən 40 il əvvəl göstərən maraqlı konseptlərdən biri hesab edilə bilər.