Bəzi insanlar üçün səhər qəhvəsi günün ayrılmaz hissəsidir. Lakin digərlərində bir fincan qəhvə belə qarın ağrısı, mədə yanması və həzm problemlərinə səbəb ola bilər. Bəs bunun səbəbi nədir və hansı hallarda həkimə müraciət etmək lazımdır?
Lent.az xəbər verir ki, qəhvə içdikdən sonra yaranan narahatlıq hər zaman içkinin tərkibindəki kofeinlə bağlı olmur. Bəzən kofeinsiz qəhvə də oxşar əlamətlərə səbəb ola bilər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, qəhvənin həzm sisteminə təsiri insanın fərdi xüsusiyyətlərindən, içkinin tündlüyündən, miqdarından və nə vaxt qəbul edilməsindən asılıdır.
Qəhvə içdikdən sonra qarın niyə ağrıyır?
Qəhvə qəbul etdikdən sonra qarında xoşagəlməz hisslər hətta bir neçə qurtumdan sonra da yarana bilər. Bunun əsas səbəblərindən biri qəhvənin mədə turşusunun ifrazını stimullaşdırmasıdır. Mədə turşusunun yaranması həzm prosesinin təbii hissəsi olsa da, bəzi insanlarda onun artması narahatlıq doğura bilər. Qəhvə qastrin adlı hormonun fəaliyyətini stimullaşdıraraq mədə turşusunun ifrazını artıra bilər. Həzm sistemi həssas olan insanlarda bu, mədədə yanma, təzyiq, ağırlıq və köp hissi yarada bilər.
Maraqlıdır ki, bu təsir yalnız kofeinlə əlaqəli deyil. Qəhvənin tərkibindəki xlorogen turşuları və qəhvə dənələrinin qovrulması zamanı yaranan bəzi acı birləşmələr də mədə turşusunun ifrazına təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən adi qəhvəni kofeinsiz qəhvə ilə əvəz etmək həmişə problemi aradan qaldırmır.
Acqarına qəhvə içmək zərərlidirmi?
Qəhvənin mədəyə təsirində onun nə vaxt içilməsi də mühüm rol oynayır. Bəzi insanlarda acqarına qəhvə içmək yeməkdən sonra qəbul etməklə müqayisədə daha çox narahatlıq yaradır. Xüsusilə mədəsi həssas olan şəxslərdə səhər yeməyindən əvvəl içilən tünd qəhvə yanma və ağırlıq hissini gücləndirə bilər. Lakin bu, acqarına qəhvə içməyin hər kəs üçün zərərli olduğu anlamına gəlmir. Orqanizmin reaksiyası fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır. Bəzi insanlar səhər yeməyindən əvvəl qəhvə içdikdə heç bir narahatlıq hiss etmirlər.
Qəhvə mədə yanmasına səbəb ola bilərmi?
Qəhvə içdikdən sonra mədə ağrısı kimi qəbul edilən narahatlıq bəzən əslində qida borusunda yaranır. Normal halda mədə ilə qida borusu arasındakı qoruyucu mexanizm mədə turşusunun yuxarı qalxmasının qarşısını alır. Lakin bu mexanizm zəiflədikdə turş mədə möhtəviyyatı qida borusuna geri qayıda bilər. Bu vəziyyət turşu reflüksü adlanır. Nəticədə döş sümüyünün arxasında yanma, ağızda acı və ya turş dad, qarının yuxarı hissəsində ağrı və digər xoşagəlməz əlamətlər yarana bilər. Qəhvə bəzi insanlarda bu simptomları gücləndirə bilər. Ancaq bu, qəhvənin həzm sistemi problemlərinin əsas səbəbi olduğu anlamına gəlmir.
Qəhvə içdikdən sonra niyə tualetə getmək istəyirik?
Qəhvə bəzi insanlarda bağırsaqların fəaliyyətini sürətləndirə bilər. Bu içki yoğun bağırsağın hərəkətlərini stimullaşdırdığı üçün qəhvə qəbulundan qısa müddət sonra tualetə getmək ehtiyacı yarana bilər. Maraqlıdır ki, bu təsir yalnız kofeinli qəhvəyə xas deyil. Kofeinsiz qəhvə də bəzi insanlarda bağırsaq hərəkətlərini artıra bilər. Əksər hallarda bu, orqanizmin normal fizioloji reaksiyasıdır. Lakin qəhvədən sonra davamlı qarın ağrısı, ishal və ya güclü spazmlar yaranırsa, səbəbi araşdırmaq lazımdır.
Qəhvə həssas bağırsaq sindromuna necə təsir edir?
Həssas bağırsaq sindromu olan insanlarda qəhvə bəzi simptomları gücləndirə bilər. Bu şəxslərdə qəhvə qəbulundan sonra qarında köp, sancı, ishal və təcili tualet ehtiyacı yarana bilər. Lakin hər kəsin qəhvəyə reaksiyası eyni deyil. Bəzi insanlarda az miqdarda qəhvə heç bir problem yaratmır. Belə hallarda içilən qəhvənin miqdarını azaltmaq və simptomların dəyişib-dəyişmədiyini izləmək faydalı ola bilər.
Hansı hallarda həkimə müraciət etmək lazımdır?
Qəhvə içdikdən sonra yaranan yüngül narahatlıq hər zaman ciddi xəstəlik əlaməti deyil. Lakin qarın ağrısı tez-tez təkrarlanırsa, getdikcə güclənirsə və ya gündəlik həyata mane olursa, həkimə müraciət etmək vacibdir. Xüsusilə davamlı mədə yanması, udma çətinliyi, səbəbsiz çəki itkisi, təkrarlanan qusma və uzunmüddətli ishal diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Qanlı qusma, qara nəcis və ya qəfil başlayan şiddətli qarın ağrısı isə təcili tibbi yardım tələb edə bilər.
Qəhvədən imtina etmədən narahatlığı azaltmaq mümkündürmü?
Mütəxəssislər qəhvədən sonra həzm problemləri yaşayan insanlara ilk növbədə içkinin miqdarını azaltmağı tövsiyə edirlər. Bir dəfəyə böyük fincan qəhvə içmək əvəzinə daha kiçik porsiyalar seçmək faydalı ola bilər. Əgər acqarına qəhvə içmək narahatlıq yaradırsa, onu səhər yeməyindən sonra qəbul etməyi sınamaq mümkündür. Bundan başqa, qəhvəyə əlavə edilən süd, qaymaq və şirinləşdiricilər də bəzi insanlarda həzm problemlərinə səbəb ola bilər. Xüsusilə laktozaya həssaslığı olan şəxslərdə südlü qəhvə qarında köp və ağrı yarada bilər. Əgər qəhvə içdikdən sonra mütəmadi olaraq ağrı yaranırsa, bunun səbəbini yalnız içkinin tərkibində axtarmaq düzgün deyil. Bəzən narahatlıq əvvəldən mövcud olan həzm sistemi xəstəlikləri ilə əlaqəli ola bilər. Bu səbəbdən simptomlar davam edərsə, qastroenteroloqa müraciət etmək tövsiyə olunur.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
