Dünyanın ən kiçik və təbii sərvətləri olmayan ölkələri: büdcələri necə dolur?

Dünyanın ən kiçik dövlətləri olan Vatikan, Monako, Nauru və Tuvalu əhəmiyyətli təbii sərvətlərə malik olmasalar da, yaşamaq və inkişaf etmək baxımından diqqətçəkən nümunə göstərirlər.

Lent.az-ın xəbərinə görə, bu mini-dövlətlər sübut edir ki, faydalı qazıntıların olmaması ölkənin iqtisadi gələcəyi üçün hökm deyil.

Vatikan

Vatikanda təxminən 800 nəfər yaşayır. Onların əksəriyyəti yüksək rütbəli din xadimləri və Müqəddəs Taxt-Tacın əməkdaşlarıdır. Burada vətəndaşlıq əsasən müvəqqəti xarakter daşıyır və şəxsin xidməti fəaliyyəti ilə bağlı olur.

Bu kiçik dövlətin iqtisadiyyatı əsasən kommersiya xarakteri daşımayan gəlir mənbələrinə söykənir. Əsas gəlir istiqamətləri digər ölkələrdəki kilsə mülklərinin icarəsindən əldə olunan vəsaitlər, dünyanın müxtəlif yerlərində yaşayan katoliklərin ianələri və turizmdir.

Muzeylərə giriş biletlərinin, suvenirlərin və poçt markalarının satışı da Vatikana əhəmiyyətli gəlir gətirir. Ölkənin adambaşına gəliri ilə bağlı açıq məlumat göstərilmir.

Monako

Monakoda təxminən 38 min nəfər yaşayır. Əhalinin böyük hissəsini xarici vətəndaşlar təşkil edir. Yerli moneqaskların sayı isə təxminən 9 min nəfərdir.

Knyazlığın iqtisadi siyasəti xarici kapitalın cəlb edilməsinə və rezidentlər üçün gəlir vergisinin olmamasına əsaslanır. Turizm, hotel və qumar biznesi, eləcə də bahalı daşınmaz əmlakın alqı-satqısı ölkəyə böyük gəlir gətirir.

“Formula-1” yarışlarının Monako mərhələsinin və digər beynəlxalq səviyyəli tədbirlərin keçirilməsi də dövlət büdcəsinə ciddi töhfə verir. Adambaşına düşən gəlir 234 315 dollar təşkil edir.

Nauru

Sakit okeanın qərb hissəsində, ekvatora yaxın ərazidə yerləşən ada dövləti Naurunun əhalisi təxminən 12 min nəfərdir. Mətnə görə, 2026-cı ildən ölkə Naoero Respublikası adlandırılır.

Vaxtilə Naurunu dünyanın ən varlı ölkələrindən birinə çevirən fosforit ehtiyatları 1990-cı illərdə tükənməyə başlayandan sonra ölkə iqtisadiyyatını başqa sahələrə yönəldib.

Hazırda əsas gəlir mənbələri tuna balığının ovlanması üçün lisenziyaların satışı və beynəlxalq yardımlardır. Adambaşına düşən gəlir 21 820 dollar göstərilir.

Tuvalu

Sakit okeanda adalar və atollardan ibarət Polineziya dövləti Tuvalunun əhalisi təxminən 11,6 min nəfərdir. Ölkə demək olar ki, əhəmiyyətli təbii sərvətlərdən tamamilə məhrumdur.

Tuvalunun iqtisadiyyatı ticarət gəmilərinin ölkə bayrağı altında qeydiyyata alınması, balıqçılıq lisenziyalarının satışı və “.tv” milli internet domenindən əldə edilən gəlirlər üzərində qurulub.

“.tv” domeni televiziya anlayışı ilə assosiasiya olunduğuna görə dünyada kommersiya baxımından dəyərli internet aktivinə çevrilib.

Tuvaluda adambaşına düşən gəlir 7 210 dollar təşkil edir.