470
16:05
01 İyul 2019

Havanın kəskin dəyişməsinin kənd təsərrüfatına ZƏRƏRLƏRİ

“Son iki gündə havaların kəskin dəyişməsi kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələri üçün ciddi risk faktorları yaradır”.
Bu barədə Lent.az -a açıqlamasında kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Nicat Nəsirli məlumat verib. O qeyd edib ki, buna daha çox “bitkilər üçün stress amilləri” deyilə bilər:
Meyvəçilikdə- mövsümün bu çağında yağıntıların düşməsi nəticəsində havada nəmlik normasının artması, xüsusən alma ağacları üçün təhlükəli xəstəlik olan dəmgilin (bitkilərdə, əsasən də meyvə və giləmeyvələrdə rast gəlinən xəstəlik) aktivləşməsinə səbəb olur. Bağban dəmgilə qarşı yalnız kimyəvi mübarizə tədbiri aparmalıdır ki, bu da qulluq işlərinin artması və məhsula çəkilən xərclərin yüksəlməsi ilə müşahidə olunur;
Belə hava mövsümün ən sevilən giləmeyvəsi olan gilasa da mənfi təsir göstərir. Ağacın üzərində qalan, yığılmamış gilasa yağış dəyərsə, çatlama əmələ gəlir və məhsulun əmtəə görünüşü itir; Üstəgəl, mövsümün əsas zərərvericiləri olan “şərq meyvəyeyəni”, “şərq alma yeyəni” və Kaliforniya yastıcasının aktiv fazasıdır, onlara qarşıda ayrıca mübarizə aparılmalıdır.
Üzümçülükdə - temperaturun qəflətən yüksəlməsi üzüm tinglərində su balansını pozur, qarsılma halları yaradır, gilələrdə günəş yanıqlarının və büzüşmələrin əmələ gəlməsinə səbəb olur. Havanın rütubətli olması və gecə müşahidə edilən soyuqlar bir sıra göbələk xəstəliklərinin aktiv (mildiu, oidium, ölü kol və s.) inkişafına səbəb olur. Digər tərəfdən hava şəraitində, xüsusən də gündəlik temperaturda müşahidə edilən kəskin tərəddüdlər (amplitud) üzümdə metobolizm, fotosintez kimi fizioloji proseslərin pozulmasına səbəb olur ki, sonda bu da məhsulun keyfiyyətinə mənfi təsir edir.
Əkinçilikdə - biçində ciddi fasilələr yaradır, tam yetişərək biçilmə mərhələsinə çatmış taxıl sahələrində yatma, dən tökülməsi kimi fiziki itkilərə gətirib çıxarır, üstəgəl biçilən məhsul xırmanda düzgün yerləşdirilməyibsə nəm havaların təsiri ilə çürüməyə səbəb ola bilər. Mövsümi becərmə işləri gedən qarğıdalı, şəkər çuğunduru sahələrində güclü küləklə müşayiət olunan qeyri-sabit hava şəraiti bar orqanlarının zədələnməsinə, tam qırılmasına gətirib çıxarır ki, bu da sahədən əldə olunan məhsuldarlığı aşağı salır.
Yemçilikdə - biçin prosesində fasilələrə səbəb olur, biçilərək sahədə quruma mərhələsində olan otun keyfiyyətinə pis təsir göstərir, ot qaralır və təsərrüfat əhəmiyyəti itir.
Tərəvəzçilikdə - açıq sahədə əkilən bitkilərdə çiçəklərin tökülməsi, əzilmə, aşma kimi hallar yaradaraq məhsulun bəri başdan əmtəəlik qabiliyyəti aşağı salır.
Heyvandarlıqisə yeganə sahədir ki, belə havalar iri və xırda buynuzlu heyvanlarda , eyni zamanda quşçuluqda ideal havalar sayılır. Heyvanlarda bədən temperaturunun aşağı düşməsi nəticəsində yemin həzmə gediciliyi artır, heyvan daha iştahla yeyir və özünü bir növ komfortda hiss edir”.